نقصان‌دان دا بئترمیش

اؤز-اؤزومو منم چکن چارمیخا،

نه بیلیدیم، حؤکمو وئرن قدرمیش.

اؤز ایچیمده حاکم ایله وکیلین

گئجه-گوندوز چکیشمه‌سی هدرمیش.

چوخ دوشوندوم: ندیر قصدیم، نیتیم؟

هارا چکیر گؤرن منی فیطرتیم؟

بو دونیا‌دان منیم پاییم، قیسمتیم

سئوینجیم‌دن اوغورلانان کدرمیش.

من باخمادیم نه یادا، نه همدمه،

نقصانیمی فاش ائلدیم عالمه.

هئی دانلادیم اؤز-اؤزومو... هئچ دئمه،

مردلیگیم ده اعترافا قدرمیش...

ویج‌دانیم‌دان سوردوم: ندیر اعتراف؟

جاواب وئردی: بیر توبه‌دیر اعتراف.

ایندی بیلدیم، عمل‌سیز بیر اعتراف

گوناه کیمی نقصان‌دان دا بئترمیس.

31 دئکابر، 1998

نفسیمیز

بیزده بو سویاق قان‌لاری نئیلردین ایلاهی ؟

م. ا. سابیر

قاجقینین پایینا گؤز دیکن آلچاق،

سنه هانسی حاقلا من اینسان دئییم؟

میللتین قانینی سوران قورومساق،

من سنین آدینا سوخولجان دئییم.

بس هانی اینسان‌لیق، بس هانی ویج‌دان؟

تاماه اینسان‌لیق‌دان قاباغا دوسدو؟

بلکه ده بو دؤوران دولاندیگین‌دان

قیبله‌میز گاه سولا، گاب ساغا دوسدو.

بو، سنین خالقینا اوریی یانان

اؤزگه بیر میللتین وئردیگی پایدی.

ائی اؤز میللتینه یاددان یاد اولان،

پایا گؤز دیکینجه گؤزون چیخایدی.

خالقینین دردینه اؤزگه‌لر قدر

یانمادین، بس بونو نیه قانمادین؟

یئتیم قیسمتینی یئییب سراسر

او شیسن قارنین‌دان هئچ اوتانمادین.

بیز نئجه مخلوقوق، آنلامیرام من

نفسیمیز آغیرمیس قئیرتیمیزدن.

یول. 1998.

ناغیل – حیات

آنام اولسان بئله، آی آنام، خئی‌لی،

سن‌دن گیلئی‌لییم، سن‌دن گیلئی‌لی...

سن دویماق، دوشونمک اؤیرتدین منه،

دویوب-دوشونمک‌دن آزاد اولایدیم.

دانیشماق اؤیرتدین سن اؤز کؤرپنه

نولا، من آنا‌دان لال دوغولایدیم.

دیلینی بیر ایله اؤیرندیم... ناهاق!..

اؤز دیلیم اؤزومه کسیلیب یاغی.

بوتون اؤمروم بویو چالیشدیم، آنجاق

اؤیرنه بیلمدیم دانیشماماغی...

باشیما بلا‌دیر منیم اؤز دیلیم،

دنیزم، اوزومه دوروب ساحلیم.

یئریمک اؤیرتدین توتوب علیم‌دن،

دولاشدیم آرانی، دولاشدیم داغی.

بالانا یئریمک اؤیردینجه سن،

گرک اؤیردیدین ییخیلماماغی...

فیکیرلر ییغیلیر بئینیمده قات-قات،

جاواب‌لار قورخولو، سوال‌لار-یاساق.

حیاتی قانانا اؤگئی‌دیر حیات،

اونو قانمایانا دوغما‌دیر آنجاق.

منی اینجی‌دیرلر بزن قصد ایله،

ائرته‌سی هر شئیی اونودورام من.

گیروه دوشنده ظالمه بئله

ظلم ائدیب، کام آلماق گلمیر علیم‌دن.

آنا، قودوزلاشیر حیات، ایلبیل،

دالاییر پوچ اولان اومیدلریمی.

نیه ایستی دئییل، مئهریبان دئییل

بو آمان‌سیز حیات قوجاغین کیمی؟..

هارداسان، آی آنا، بیر گل، من یئنه

بلا‌لی باشیمی قویوم دیزینه.

منه ناغیل دانیش، دایانسین آنلار،

گؤروم، ناغیل‌داکی او قهرمان‌لار

جوتباش‌لی دیو‌لری نه تهر ییخیر،

نه تهر گیزلنیب، تیلسیم‌دن چیخیر.

بیر دانیش، هاردا‌دیر، گؤروم سادت؟

بیزیم یوردوموزا او نیه گلمز؟

دانیش، دانیش گؤروم، ملیک محمد

زولمت‌دن ایشیغا نئجه چیخدی بس؟

دانیشما، آی آنام، دانیشما، کیری،

بئینیمه باتماییر بو افسانه‌لر.

دیو‌لر گؤرموشم کی، ناغیل دیو‌لری،

اونلارین یعنیندا تویوغا بنزر.

نادان‌لار گؤرموشم، اؤز یولون‌داکی

دیکه ائنیش دئییر، دوزه دیک دئییر.

تولکولر گؤرموشم، اؤز قولون‌داکی

دمیر زنجیرلره بیلرزیک دئییر.

آتاسینی سؤین، یادا باش این

رهبرلر گؤرموشم، قددار، آمان‌سیز.

تیکانا گول دئین، گوله کول دئین

قاری‌لار گؤرموشم دین‌سیز، ایمان‌سیز.

قول‌دورلار گؤرموشم، اؤزگه یئر دئییل،

یوردونو تالاییب، آسوده یاتمیش.

تاجیرلر گؤرموشم، سیموزر دئییل،

“مالادئس” سؤزونه وطنی ساتمیش.

دونیانی بیلن‌دن، دویان‌دان بری

منیم گؤزلریم‌دن دوشوب حیات دا.

ناغیلدا گؤردوگوم قورخونج شئی‌لری،

حیاتدا گؤرموشم، آنام، حیاتدا.

یانوار، 1964 – مای، 1965

میللتیم

نیه بو گونه دوشدون

آی منیم مملکتیم؟

اؤزومه دوشمن اولوب

آشیب-داشان سروتیم.

بیر واخت سن ده خان ایدین،

واختا هؤکموران ایدین،

دؤولت‌لر قوران ایدین،

ایندی سنه نه نه اولدو

آ قوللاشان میللتیم؟

داشین‌دان دا زر بیتر،

یئددی آرخانا یئتر.

دیلن‌چی‌دن بئشبئتر

یوخسوللاشان میللتیم.

ناموسویلا، آرییلا،

کئچدیگی یوللارییلا،

بؤیوک اوغوللارییلا

اوغوللاشان میللتیم.

ساواش هونرلریله،

قهرمان ارلریله،

بؤیوک زفرلریله

ناغیللاشان میللتیم.

دمیر قیران دیشیله،

ایگیدلیک وردیشیله،

اؤز شان‌لی کئچمیشیله

"ساغوللاشان" میللتیم.

بو خالقین اؤز اؤولادی

اؤز-اؤزونو اوولادی.

صبرینی بوخوولادی

صبری داشان میللتیم.

نئجه دؤزدون بیر بئله

موسیبته، موشکوله؟

چکدیگی سیتم ایله

آ یوللاشان میللتیم؟

نه گونده‌سن، نه گونده؟

قور قالماییب کولونده.

قئیرت‌سیزلر علینده

بو گون چاشان میللتیم.

ایستییرم چاشمایا،

دردیله یوللاشمایا،

بیر داها قوللاشمایا

خان اوغلو، خان میللتیم.

مای، 1998

من تورکم

سن بیزی آلداتدین ایللردن بری،

من چرخی-فلک‌دن درس گؤتورموشم.

اؤزگه آناسین‌دان سود امن‌لری،

اؤزگه قوللوغوندا دوران گؤرموشم.

بس‌دیر دؤزدوگوموز اؤلوم‌دن بئتر،

کؤهنه بازارداکی کؤهنه نیرخا.

میللتی یوز یئره جالادین، یئتر،

یوز آرخین سویونو قاتما بیر آرخا.

اصلیمی، نسلیمی تانیییرام من،

قاریشیق دئییلم، اؤزوم‌دن هورکم.

سن کیمسن، سن نسن، اؤزون بیلرسن،

من ایلک قایناغیم‌دان تورک اوغلو تورکم!

ثبوت‌دور، دلیل‌دیر، آغلین قیبله‌سی،

دییشه بیلرسن آغلیمی آنجاق.

جانیم چیخانادک قلبیمین سسی،

“تورکم”-گئرچیینی پیچیلدایا‌جاق.

نویابر، 1995

من - اوزومون دوشمنی

من کیمم؟ بو سوا‌لی

هر ایل آد گون‌لریمده

اؤز-اؤزومه وئرمیشم

جاواب تاپا بیلمه‌ییب

بو سوالین اؤنونده

باشیمی ائندیرمیشم.

من کیمم؟

من نچییم؟

عشقیم، دیلک‌لریم نه؟

نیه گلدیم دونیایا،

بو دونیادا یئریم نه؟

ساغ ایکن ده بیلمیرم

اؤلویم، دیرییم من؟

اولینی، سونونو

درک ائتمه‌ین، ان آدی،

کس‌لردن بیرییم من.

ایمکانلا آرزولارین

آراسمدا وورنوخان

ساعت کفکیرییم من.

زامانین دهره‌سیله

قانادلی آرزولاری

بودانان بیر بنده‌یم.

من بیر اوزو آغامسا،

بیر اوزو شرمنده‌یم.

من اؤزومون دوشمنی!

هر گون چکیر چارمیخا

اؤز ایچیمده من، منی.

من اؤزومچون همیشه

باخدیقجا سیرری آرتان

مومما‌لی شکیلم.

اؤزومه اتهام‌چی، اؤزگه‌سینه وکیلم.

بیلدیگیم بو قدرمیش

منی من‌دن گیزله‌دن

او سوال‌لار هدرمیش.

یون، 1999

من‌دن خبرسیز

اؤمرون فسیل‌لری تئز باشا گلدی

یایی بهرلی‌دیر، قیشی بهرسیز.

بیر واخت آییلدیم کی، هئی‌دن دوشموشم

ایللر اؤز آتینی چاپدی یهرسیز.

آمال اولان یئره باش قویان ایللر

توران گؤزلریمه یاش قویان ایللر

ائی یاشیم اوستونه یاش قویان ایللر،

هارا قاچیرسینیز من‌دن خبرسیز؟

ائی اؤمور! گؤرونور آرتیق ساحلین

علین قیسالدیقجا اوزانار دیلین.

اؤموردن وئردیگیم یئتمیش اوچ ایلین

زهری یئترلی، بالی یئترسیز.

اؤز چیگین یوکودور هر کسین یاشی

دردی-سیرداسی‌دیر، فیکری-یولداشی

دؤنوب خیسلتیمه قهر، گؤز یاشی.

سئوینج ده، کدر ده اؤتمور قهرسیز.

فیکیرلر سئلینده آخان‌دان بری

آییرا بیلدیممی خئییردن شرعی؟

تؤکولموش اؤمرومون یارپاق ایللری

باغچاسی ویرانه، باغی چپرسیز.

کؤنلیل او کؤنول‌دور قوجا یاشیمدا

فیکیرلر قایناشیر یئنه باشیمدا

یئنه هوجومدایام سؤز ساواشمدا

سؤزوم تپرلی‌دیر، اؤزوم تپرسیز.

آوقوست، 1998، شکی.

گیزلی‌دیر

قیشدا باهار، باهاردا قیش،

سئلده، سودا اود گیزلی‌دیر.

آغ بولوددا یامیاشیل اوت،

یاشیل اوتدا سود گیزلی‌دیر.

ندیر بو درد، ندیر بو قم ؟

گاه بیلیرم، گاه بیلمیرم.

هر سئوینجده بیر درد، الم،

هر دردده اومود گیزلی‌دیر.

واردان-یوخا بو دؤوره‌ده،

کول‌لو گؤردوم بیر زرره‌ده.

بیر دامجیدا، بیر قتره‌ده

بو بویدا ووجود گیزلی‌دیر.

هر گؤروش‌دن بیر اینتیزار،

هر سئوینج‌دن بیر قم دوغار،

هر سوکوتدا بیر هارای وار،

هارایدا سوکوت گیزلی‌دیر.

هر حاکمین محکومو وار،

هر جؤکه‌نین هوجومو وار.

هر جوتده تکین تومو وار،

هر تکده بیر جوت گیزلی‌دیر.

گئرچیی وار هر یالانین،

گئن یولو وار هر دالانین.

مین بوته سجده قیلانین

قبینده بیر بوت گیزلی‌دیر.

27 یون، 1993.

گومان قالیب اللها

تالان اولموش بیر زامان اورک‌لرده بس‌لنن،

اومید ایله سوس‌لنن

او آرزولار، او کام‌لار.

کؤرپولرین اوستون‌دن ایندی سئل سولار کئچیر،

آلتین‌دانسا، آدام‌لار.

ایندی یالان آند اولوب

هر شئی ترس-آواند اولوب.

یایین اوغلان چاغیندا

بولودلار یامان دولوب.

هامی دوز یول‌دان قاچیب، ایری یولا ایشلییر

ساعتین اقرب‌لری سول‌دان ساغا ایشلمیر،

ساغ‌دان سولا ایشلییر.

بو قاران‌لیق گئجه‌نین هله سونو گؤرونمور

سهر دؤنور آخشاما، گئجه سهره دؤنمور.

گوندوزلری آلیشیب، گئجه‌لری سؤنموشوک

بیز عقللا هیسس ائدیب، اورکله دوشونموشوک.

اؤزوموزه قایی‌دیر آتدیغیمیز اوخوموز

"توخام" - دئییر آجیمیز، "آجام" - دئییر توخوموز.

آلچالماغی هئچ کسین توخونمور ووقارینا

قول گؤتوروب اویناییر بو میللت آج قارینا.

بیر-بیرینه اویوشمور سوزوموزله ایچیمیز

تویدا آغی سؤیله‌ییب، یاسدا گولوسوروک بیز.

"خوشبختم" دئین‌لره دیلن‌چی قاچقینیمیز

چادیرین‌دان های وئریر.

اونا بو "خوشبخت‌لیگی" بخش ائله‌ین کس‌لره

اؤز اؤمرون‌دن پای وئریر.

نه گئریمیز بل‌لی‌دیر، نه ایرلیمیز بیزیم

الیرنیزین یئرینه ایشلییر سهر، آخشام

یالنیز دیلیمیز بیزیم.

نه آرخادا، نه اؤنده معلوم بیر یئریمیز یوخ

هارا گئتدیگیمیزدن واللاه، خبریمیز یوخ.

بیز بیر شئیی بیلمدیک:

هر عصرین اؤز داماری، هر گونون اؤز روزگاری!

بو گونون قیفیلینا دوشه بیلمز، دونه‌نین

پاس باغلامیش آچاری.

اورک قالیب او تایدا، گومان قالیب بو تایدا

بیر ایشیق ایستییریک ینه‌نین اوجو بویدا.

اومیده ده گومان یوخ، اومید گومان‌دان باها

اوزلر گؤیه تیکیلمیش، گومان قالیب اللها.

1 یول، 1998

گؤرن هارا گئدیر ؟

قورخو کؤلگه‌سینه سیغینمیش بو گون

سداقت، دیانت، مهببت، الله.

یالان حاکم اولوب، بؤهتان گؤزت‌چی،

چوروگور زین‌داندا حقیقت، الله.

ایری ایری‌لیگی یئری‌دیر داشا،

کئچیب ایری‌لیکده هامی‌دان باشا.

دوغرو هسرت قالیب ایستی بیر آشا،

گؤرن هارا گئدیر بو میللت، الله.

هفته‌لر دییشدی، گؤن‌لر دییشدی،

طرف‌لر دییشدی، یؤن‌لر دییشدی.

قیبله‌لر دییشدی، دین‌لر دییشدی،

ایته اوت وئریلیر، آتا ات، الله.

اونوانی دییشیب رزالتین ده،

قایماق دا ساتیلیر شور قیمتینده.

ایندی سداقتین سلتانتینده،

ایلشیب حؤکم ائدیر خیانت، الله.

ها چیغیر، ها باغیر، یالان آییلماز،

یاخشینی یامان‌دان آییران اولماز.

ساتسان، اوزونه ده باخان تاپیلماز،

نئجه اوجوزلاشیب لیاقت، الله.

یالان‌لار حقیقت قیافه‌سینده،

یئک‌لر جؤولان ائدیر شئش خانه‌سینده.

اوغرولار، ایری‌لر زمانه‌سینده،

ایری‌لیک ساییلیر، فراست، الله.

9 یول، 1989.

گؤرمور، گؤرور

او، ناماز اوستونده ال آچیب گؤیه

اللها اوز توتوب، "یا رببیم"، - دئیه

اونون دعاسینا قاریسیر آهی

او، بو دم ائله بیل گؤرور اللهی،

گؤزه گؤرونمزدیر اونون پناهی

کؤمکجون علینی آچماز بیر کسه.

نئجه گوره بیلر، آخی، اللهی

الله، او مؤمونون اوریینده‌سه؟

گؤرمور اللهینی ناماز قیلان‌لار

اللهسا، اونلاری گؤرور بو آنلار.

یول، 1998.

گئرچک گوناهکاردیر

قریبه اییام‌دیر، اوز آستار اولموش،

بازاردا ساتان چوخ، اما آلان یوخ.

منیم اورییمده ایندی یئل ووروب،

یئنگه‌لر اویناییر، چپیک چالان یوخ.

آزادلیق قول‌لاردا بیر کمند اولوب،

ایندی قارغا‌لار دا گوله بند اولوب،

فلیین گردیشی ترس-آواند اولوب،

گئرچک گوناهکاردیر، اما یالان یوخ.

ماشاللاه، چیخمیشیق گؤیون سئیرینه،

بیلن یوخ بو ایشین شرعی، خئیرینه.

قیلان سجده قیلیر تک اؤز خئیرینه

حاقا سجده ایله ناماز قیلان یوخ.

بیر اوووج تورپاق‌دیر هامینین سونو،

ساغ ایکن بیر کیمسه دوسونمور بونو.

هامیمیز آجگؤزوک، الله خوفونو

قلبینه، روحونا، واللاه، سالان یوخ.

اؤلولر دیری‌دیر، دیری‌لر اؤلو،

ایستی‌دیر دونیانین اودون‌دان کولو.

دوغرو دانیشانین کسیلیر دیلی

اؤلدورن حاق‌لی‌دیر، ایندی اؤلن یوخ.

14 یوی، 1998.

هؤرومچک تور باغلادی

تاریخیمیز دانیلدی،

اویدورما تاریخ ایله کیملیگیمیز آنیلدی-

اؤز کؤکونو بیلمه‌ین گؤزو کول‌لو بو میللت

زامانین یول‌لاریندا هر آددیمدا یانیلدیؤ

اویدورما تاریخ بیزی آنامیزدان آییریب،

یاد آنا‌دان آلینمیش بلکده قونداقلادی.

اؤزولوموز لاخلادی.

بو خالقین تاریخینی دوز بیل‌دیرن، دوز یازان

تاریخ کیتاب‌لاریندا هؤرومچک تور باغلادی.

کیمه دئیک دردینی بو دؤورانین، بو گونون؟

وظیفه‌یه سومسنن،

وظیفه کورسوسونون

بیرینجی پیلله‌سینده بو مرکزدن نوختالاندی.

کیشی‌لیگی واردیسا، بو آندا آختالاندی…

اورک‌دکی جسارت،

مردانه‌لیک،

دیانت

تالاندی،

تاپدالاندی.

مغرور کئچمیشیمیزدن اوزولدو اللریمیز،

شرف بیلدیک اؤزگه‌یه قول اولماغی یوخسا بیز؟

هر جوره ظلمو اوددوق.

کؤله‌لیگی قازانیب، کیشی‌لیگی اونوتدوق.

ویج‌دان، دوزلوک، حقیقت سورگون اولدو بو یئردن،

یالتاق‌لیق و خیانت سلاحینی یاغلادی.

جسارت قیلینجینین آغزی دوشدو کسردن،

قبزه‌سینده، قینیندا هؤرومچک تور باغلادی.

دیلیمیز یاساق اولدو.

روحوموز قلبیمیزده ابه‌دی دوستاق اولدو.

روح‌سوز یاشادیقجا بیز

ویج‌دانیمیز، عشقیمیز

اوزوموزه آغ اولدو.

بیز بئله‌جه یاشادیق، یاشامادیق، سوروندوک،

عملیمیزده دئییل، سؤزوموزده گؤروندوک.

روحوموز قان آغلادی،

مسجید قاپی‌لاریندا هؤرومچک تور باغلادی.

حقیقت دیله گلدی،

دیلده ایلیشدی، قالدی.

حقیقتین اوستونه یالان‌لار کؤلگه سالدی.

ووروشمادیق، باریشدیق

بیز "آزادلیق" آدلانین بیر اویدورما ناغیللا.

اؤلن دوشونجه‌لرله قلبیمیز یاس ساخلادی،

حقیقتی دئمک‌دن ائله قورخدوق…

عقللا

حقیقت آراسیندا هؤرومچک تور باغلادی.

10 اوکتیابر، 1968.

ایکی کور

بیر کور تانیییرام، گؤزو کورسا دا، اؤزو کور دئییل.

بزن قم اودوندا قوورولورسا دا،

آغلینا، هیسسینه او نانکور دئییل.

گئجه‌لی-گوندوزلو یازیر، اوخویور،

آغلینم گؤزویله او گؤرور، دویور.

آنجاق... بیری ده وار... کور دئییلسه ده،

گؤزو گؤرمییر.

دوستو گؤز اؤنونده اؤلدورولسه ده،

گؤرمدیم دئییر...

یاخشییا اورتاق‌دیر، یامانی گؤرمور،

او، ساعتا باخیر، زامانی گؤرمور.

فیکرینی، هیسسینی اوجا‌دان دئمز،

بزن گؤردوگونو گؤرمک ایستمز.

گؤزلری گؤرمه‌ین کور دئییل هله،

گؤرمک ایستمه‌ین کوردور، دئیردیم.

بئله موقووایا، بئله جاهیله

حیاتین اؤزو ده گوردور، دئیردیم.

1968

عبادت

آرتیق دؤنوب دؤوران، دییشیب زامان

گلمک ایستییرم حاقا سجده‌یه،

ایمداد ایستمکچون ایندی تانری‌دان

هر گئجه اللریم اوزانیر گؤیه:

- ایلاهی، قلبیمی آچیرام سنه،

چین ائیله سن منیم رؤیا‌لاریمی.

دیز چؤکوب اؤنونده گلدیم سج‌دنه،

قبول ائت سن منیم دعا‌لاریمی.

عبادت! اللهلا پونهانی صحبت،

عبادت - اؤز آرزوم، اؤز نیتیم‌دیر.

اما باجارمادیم، یاش اؤتوب.. فقط

منیم دعا‌لاریم عبادتیم‌دیر.

اللها دعاما، ناماز یئرینه

باشقا جور عبادت، باشقا یول - دئدیم.

قول، بویون! باغ‌لی‌دیر بیری-بیرینه .

بوینون اؤز یوکودور سینمیش قول - دئدیم.

"چوخ‌دور گوناه‌لاری اؤمور یولونون"

نئی‌لرم بو سؤزو منه ائل دئسه؟

من نیه گره‌یم سینیمیش قولومون

یوکونو، جؤورونو بوینوم چکمه‌سه؟

یامان اوسته‌له‌دی گوناه توبنی،

روح دا نفسیمیزده یوخ اولموش بیزیم.

ایلاهی، او قدر اونوتدوق سنی،

بسیرت گؤزوموز توتولموش بیزیم،

دوردو اوزوموزه گوناه‌لاریمیز،

بنده‌لیک ائتمه‌دی تانرییا بنده.

سنی یاخشی گونده اونوتدوق، یالنیز

دوشدون یادیمیزا دارا دوشنده.

دونیانین قریبه اویون‌لاری وار،

دونن آلدانان‌لار آلدا‌دیر بو گون.

دونن سنی دانیب روتبه آلان‌لار

سنی تبلیغ ائدن موللا‌دیر بو گون.

یا رببیم، سن اؤزون کؤمک اول بیزه،

ایشیق ساچ قاران‌لیق اورییمیزه.

بیز بو وار دونیادا یاشارکن یوخوق،

سن یوخ ایکن وارسان، بیز وارکن یوخوق.

بیزه بیر کرامت بخش ائله یوخ‌دان،

تانییاق یولونو، قیلاق سج‌دنی.

ائی گؤزه گؤرونمز، ائی یئری پونهان،

کؤنول گؤزوموزله بیز گؤرک سنی.

بیزیم قلبیمیزه نور وئر، ایلاهی،

بیزی حاق یولونا دؤندر، ایلاهی.

سنین کمکینه مؤهتاجیق بو گون،

ائشیت فریادیمی، ائشیت نالمی.

بیزیم دردیمیزه اورتاق ائت بو گون

بیزیم دردیمیزه لال-کار عالمی.

اؤزون گؤرورسن کی، بو گئن دونیادا

حاقیمیز تاپدانیر هر آددیم باشی.

تکلندیک، ال آچاق ایندی بیز یادا؟

آخی، گؤز یاشیمیز اری‌دیر داشی.

دؤزدوک بو اون ایلی، دؤزریک یئنه،

باشقا بیر هیکمت‌دیر تنتی‌دن منی:

متتل قالمیشام سنین صبرینه،

سؤزوم کوف‌دورسه، افو ائت سن منی.

قالدی یاد علینده ناموس، آریمیز،

میللت اونودولموش، خالق اونودولموش.

بیر لوخما چؤرکچون اؤولادلاریمیز

اؤزگه قاپی‌لاردا دیدرگین اولموش.

دیانت، لیاقت قالمادی بیزده،

هر گون گلمه‌لرله دولور مملکت.

اؤز دوغما، اؤز هالال وطنیمیزده

گلمه ساهیبکارا ال آچیر میللت.

فهله مااشینی آلاممیر ندن؟

اون قات آرتیق آلیر یاد اوغول‌لاری.

بیزیم آج فهله‌نین گؤینرتی‌سین‌دن

گؤیریر گلمه‌نین گؤمگؤی دول‌لاری.

بو میللتوئریلن قورو وده‌یه،

یاددان گلن پایا شوکران ائدیلمیش.

ایچیلن بول سویا، بومبوش مده‌یه

اوددوغو هاوایا شوکران ائدیلمیش.

دوغما مملکتده، دوغما دیاردا

بو خالقی هیان‌سیز قویما، اللهیم،

جیریق چادیرلاردا، شاختادا، قاردا

دونان کؤرپه‌لره قییما، اللهیم.

هامی یالان‌لاردان جزانه گلمیش،

ریا‌لار، بویا‌لار باسیب اؤلکنی.

بیر قارین چؤره‌یه مؤهتاج ائدیلمیش

بو خالقین اوستونه چک اؤز کؤلگنی.

ائله هئی ساباها باخدیق بو گون‌دن

ایشارتی گؤرونمور، قارشی دومان‌دیر.

ان آدی، ان کیچیک حاقیمیزلا سن

بیزی ایمتاهانا چکمه، آمان‌دیر.

گل بو ایمتاهان‌دان سن قورتار بیزی،

یا رببیم، عقل وئر، کمال وئر بیزه.

چوخ‌دان اونوتموشوق دوشمنیمیزی،

دوشمن کسیلمیشیک بیر-بیریمیزه.

یول بیر اولما‌لی‌دیر، اقیده بیرسه،

نئچه تریقته بؤلونموشوک بیز.

عائله‌ده تیره‌لیک - دیدیشمه‌دیرسه،

میللتده تیره‌لیک - فلاکتیمیز!

وطن بیر، میللت بیر، یول‌لار جوربجور،

اقیده - آغ یالان، مقصد - کورسودور.

کؤهنه بایاتییا، کؤهنه سس-کویه

تزه آد وئردی‌لر، اونوان وئردی‌لر.

گؤزه کول اوفوروب اوجا کورسویه

اقیده پالتاری گئییندیردی‌لر.

تاریخ سهنه‌سین‌دن قورخورام سیله

بیری-بیریمیزه بو نیفرت بیزی.

افو ائت سوچوموزو، بیزه رحم ائله،

بو درین اوچروم‌دان خلاص ائت بیزی.

نه هیله تانیدی، نه تله میللت،

سنین آنان اؤلسون، آ بئله میللت.

بیزی ائندیردی‌لر گؤی‌لردن یئره،

قایتار تاریخیمین قیزیل چاغینی.

ایلاهی، حؤکمونله قال‌دیر گؤی‌لره

ایسلام بایراغینی، تورک بایراغینی.

1-3 یانوار، 1999

سون

اون دوققوز یانواردا دوغوم ائولری

اؤلوم‌دن، قیرغین‌دان خبرسیز ایدی.

او گون باکیمیزدا آخشام‌دان بری،

اؤلوم ایله حیات اوزبوز ایدی.

گولله سس‌لرینی چاغا سس‌لری،

باتیردی او گئجه، شوکور اللها !

دولدو شهیدلرین بوشالان یئری،

ناشوکور اولمایاق واللان، بیر داها.

گئدن اوغول‌لارین، آخان قان‌لارین،

اوزی سو سپدی یانان قلبیمه.

او شنبه گئجه‌سی دوغولان‌لارین،

اونون‌دان دوققوزو اوغلانمیش دئمه.

ظالمین ظفری باش‌دان قلت‌دیر،

زامانین سسینی بیز ده دینلریک.

دونیا گوجوموزه یاخشی بلددیر،

هله بیچیلممیش اکیلنلریک !

مارت، یون 1990

باکی- شکی

م.ا.رسول‌زاده‌نین خاطره‌سینه

هیکل وار-مزارا گؤمولسون گرک،

مزار وار، هیکلی اوجالمالییدی

ن.حسن‌زاده

بو تورپاغین اؤزو بویدا

بو تورپاغا محببتله دولویدون.

بو تورپاغین یولوندا دا

                       سن اؤز جانینی قویدون.

بورج‌لو ایکن وطن سنه، خالق سنه

هر شئی دؤندو ترسینه.

بو تورپاق‌دان وئرممدیک

                       بیر مزارلیق یئر سنه.

زامانا باخ! بو تورپاغی

                      بیر“ساغ اول”آ ساتانا،

خیانتین کؤلگه‌سینده

                      راحت-راحت یاتانا

بو میللتی اؤلوم‌لرله

                      ایمتاهانا چکنه

مملکتی باش‌دان-باشا

                     تالایانا، سؤکنه

هیکل‌لر اوجالتمیشیق.

اؤزوموزو بینمه‌ییب

“بئینلمیلل” لایلاسینا یاتمیشیق.

یاتدیغیمیز بس ائتمزمی؟

                     آییلاق بیر، گؤرک بیر

خئییر ندیر، شر ندیر؟

ریا‌لارا،بویا‌لارا

                     یئتمیش ایلدیر اویموشوق.

گؤر کیمین اوزینه

                    کیمه هیکل قویموشوق.

آنجاق آنا طبیعتده

                    بیر ازه‌لی قایدا وار:

بونؤوره‌سی عشق اولمایانین

                    تونج اولسا دا تئز اوچار.

هیکل-مزار!

بیری- زورا سؤیکنیب‌دیر

بیری-حاقا، شرفه!

داوام‌لی‌دیر

                   قلبیمیزه کؤچوب گلن او مزار.

پوستامئنتی نیفرت اولان

                   یوز هیکل‌دن یوز دفعه!

28 مای، 1990

داغدا شلاله کیمی

بیر رنگی یوخ، گؤی‌لرین مین رنگینی سئویرم،

بیر گولو یوخ، گول‌لرین چلنگینی سئویرم.

من چیخماغا تپه یوخ، اوсا داغ ایستییرم،

حیاتی حیات کیمی یاشاماق ایستییرم !

گؤیده قوروب چاغی دا، دان یئری ده گؤزل‌دیر،

حیاتین سئوینсی ده، کدری ده گؤزل‌دیر.

حیات- بیر сیدیر دوزو، بیر دؤیوش میدانی‌دیر،

هر کسی اؤز сورتی، اؤز هونری تانی‌دیر !

بو میداندا هئیف کی، دایم ائنیش آختاران،

“آزсا آشیم، آغراماز باشیم” – دئین‌لر ده وار.

کدردکی نشنی، زؤوقو آنلامایان‌لار

حیاتین نشه‌سین‌دن، فرحین‌دن نه آنلار؟

هر کدری سادت، هر سئوینсی قم ایزلر،

اصل کؤنول هم قمی، هم سئوینсی عزیزلر.

تلاتوم‌سوز اورک‌لر قوووق کیمی بوش اولور،

دایم سئوینс آختاران دایم قمه توش اولور.

دوشمنم یالتاقلانیب تپه‌یه داغ دئینه،

“بو دونیادا بیرتهر قوی یاشایاق”-دئینه.

آه،بیرتهر!.. لوغته بو سؤز هاردان گلمه‌دیر؟

یاشاماق یاشاماق‌دیر ! بس بو “بیرتهر” ندیر؟

من دوشمنم، دوشمنم بئله “اؤلو сان‌لار“آ،

گون‌دن قاچیب همیشه کؤلگه آختاران‌لارا...

اونلار اورتادا یئییب، قیراقداسی گزدی‌لر،

ناموسو خرсلمک‌دن، اونلار چکینمزدی‌لر.

اونلار اورتا یولو توتوب، نه “هه”، نه ده “یوخ”- دئدی‌لر،

هاوایا نه “ایستی‌دیر”، نه ده کی، “سویوق”- دئدی‌لر.

اونلار اؤلچوب-بیچدی‌لر هر بیر شئیی درین‌دن،

اؤزگه‌سینی هورکودوب، قورخدولار اؤزلرین‌دن.

اونلار قازدان آییقدی...

اونلار هاوایا باخدی:

گاه یاغیشا، گاه قارا،

گاه قیشا، گاه باهارا،

گاه آخشاما، گاه دا کی، سهره دم توتدولار،

اؤزلرینی دوشونوب، اؤزگنی اونوتدولار.

سس‌لردن سس آلدی‌لار، اؤز سس‌لری اولمادی،

یاشادا‌لار اؤلوتک، نفس‌لری اولمادی...

گئتدی‌لر ایش دالینсا، اورک‌لری گئتمه‌دی...

گزدی‌لر... هئی گزدی‌لر

آیاق سس‌لرینیسه تک اؤزلری ائشیتدی،

بیر کیمسه ائشیتمه‌دی...

آتلارینی داشلیغا سالیب سییرتمه‌دی‌لر،

آدلاری کیشی اولدو، اؤمرونده بیرсه کره

کیشی‌لیک ائتمه‌دی‌لر.

اونلار اؤلنده بئله کیمسه خبر توتمادی.

بو سس‌سیز، کوی‌سوز اؤلوم کیمسنی آغلاتمادی.

چوخ‌دان اؤلموش زنن ائدیر آخی هامی اونلاری.

دیری ایکن، ساغ ایکن،

اؤز سسی اولمایانین اؤلومو سس‌سیز کئچر، 

مین-مین دفعه اؤله‌نین ماتمی یاس‌سیز کئچر.

قارداش، مین دویغو اؤتسون اوریین‌دن بیر آندا،

سن قیمیشما گولنده، اینلمه آغلایاندا.

آغلاسان، هؤنکور آغلا، گولسن، قهقهه چک گول،

گولسن ده، آغلاسان دا، تامام دویسون قوی کؤنول.

یاشاماق ایستمیرم سورونوب دیزین-دیزین،

ایستییرم ان اوсا زیروه‌لره من قونام.

خفیف ساکیت‌لیگینی نئیلییرم دنیزین،

اونون قاسیرغاسینا، دالغاسینا وورغونام !

قوی دؤیسون یاغیش منی،

بوران منی،

قار منی،

حیاتین بوران‌لاری دایم یاشادار منی.

ایستمیرم حیاتیم ساکیتсه بیر اوتاقدا

گلیب کئچسین لال کیمی...

ایستییرم دؤیوشم قایا‌لارین باشیندا

دوشمنله قارتال کیمی.

باخچا‌داکی آرخ کیمی اؤتوب هزین نغمه‌لر،

آخماغی ایستمیرم.

سییاه اولوب حیاتا سئییرچی بیر نظرله

باخماغی ایستمیرم.

چاغلاماق ایستییرم داغدا شلاله کیمی،

سپیلمک ایستییرم چؤل‌لره لاله کیمی.

دریا اولوب، نهر اولوب، چالخالانماق ایستییرم،

گؤی‌لرده اولدوز کیمی من یانماق ایستییرم.

شیغیماق ایستییرم باش‌سیز کولک‌لر کیمی،

بسلنمک ایستییرم بوتون اورک‌لرده من

آرزو، دیلک‌لر کیمی.

بیر رنگی یوخ، گؤی‌لرین مین رنگینی سئویرم،

بیر گولو یوخ، گول‌لرین چلنگینی سئویرم.

من چیخماغا تپه یوخ، اوсا داغ ایستییرم،

حیاتی حیات کیمی یاشاماق ایستییرم،

یاشاماق ایستییرم !

1960

دونیانین..

باش چیخارماق هم چتین‌دیر، هم آسان

ایبلی‌سین‌دن، ملیین‌دن دونیانین.

آدم ساتدی بیر بوغدایا جننتی،

تورا دوشدو کلیین‌دن دونیانین.

نه گؤزل‌دیر، اورک گئنیش، سؤز آچیق،

یاشامادیم بیر سئودامی یاریمچیق.

ازاب آدلی دییرمان‌دان نارین چیخ،

کئچه‌جکسن الیین‌دن دونیانین.

آرزوم اوچون مله‌ین بیر جوگوردوم،

او تپه‌دن بو تپه‌یه یوگوردوم.

نیه قورخوم کفه‌نین‌دن؟

نه گؤردوم

بئشیگین‌دن، بلیین‌دن دونیانین؟

ائی بختیار، زامان اؤمرو اریدر،

اؤلوموموز آخان واختا بورج اؤدر.

آرخاسینجا پالاز کیمی سورودر

برک یاپیشسان اتیین‌دن دونیانین.

1977.

دئییلمی ؟

اؤمور باش‌دان-باشا، بئشیک‌دن-قبره

حیات سئوینجی، قمی دئییلمی ؟

اؤلوم بیر اؤمورلوک ایزتیراب‌لارین-

آغرینین، آجینین جمعی دئییلمی ؟

منوی دونیایا قالخیب اوجالماق

قانادلی دویغویا قیسمت‌دیر آنجاق.

بئلیسه، اؤموردن، گون‌دن کام آلماق

هر کسین آرزوسو، کامی دئییلمی ؟

کئچیر مقام‌لار دا گونده یوز الدن

هانسی گیزلی الدیر پوزان، دوزل‌دن.

سنین گووندیگین دنیا ازل‌دن

اکیلن، بیچیلن زمی دئییلمی ؟

آیاق‌لار آلتیندا یئر اولدو تاپداق،

سیررینی، مغزینی بیلمدیک آنجاق.

تاپدیق ائتدیگیمیز بو قارا تورپاق

ابه‌دی منزیلین دامی دئییلمی ؟

دامیمیز اوستونده گزر، هئی گزر،

هره اوریینجه بیر منزیل بزر.

تورپاغی سورماق‌دان ائتمدیک هزر،

بو دا آغلیمیزین کمی دئییلمی ؟

اؤتری منزیلده قدر حؤکم ائدر،

کیمیمیز بال ایچر، کیمیمیز زهر:

ابه‌دی منزیلده هامی - بیر نفر،

بیر نفر اؤزو ده هامی دئییلمی ؟

22 فئورال، 1986.

جلالددین مؤو‌لانایا بنزتمه‌لر

من یوخام، آدیجه بیر آدام، الله،

سنه جاتماق اوچون فریادام، الله.

قول آزاد اولاندا شاد اولما‌لی‌دیر

قولون اولدوغوما من شادام، الله.

دؤور ائیلدیکجه گیزلیجه آخشام-سهر زامان،

مین‌لرله آشیکارلاری پونهان ائدر زامان.

عشقینده ساغ قالان‌لار اؤلور، اؤلمه‌دن قاباق

عشقیمده اؤلموشم، دیری قالماقچون هر زامان.

1998.

اینسان - گؤیده آی کیمی‌دیر...

چمن‌لیکده گول-چیچیین

ساغ-سولوندا الفی وار.

دونیادا هر بدبختلیگین

هم زرری، هم نفی وار.

واخت حاکم‌لر حاکمی‌دیر،

حیات، وارکن یوخ کیمی‌دیر.

یای‌دان چیخان اوخ کیمی‌دیر،

هر اؤمرون اؤز هدفی وار.

اورکده‌دیر سؤزون کؤکو،

آییرا بیل توک‌دن توکو،

چوخ آغیردیر آمال یوکو،

چکه بیلسن شرفی وار.

اورک فیکرین تیلسیمی‌دیر،

هر قاتی بیر لای کیمی‌دیر.

اینسان - گؤیده آی کیمی‌دیر،

گؤرونمه‌ین طرفی وار.

یون، 1978.

اسارت - آزادلیق

اسارت اودوندا بیشدی نسلیمیز،

آزادلیق عشقینه یاندیق، یاخیلدیق.

چاتیب آزادلیغا، بو مبداء ده بیز،

شوکور نامازینی قیبله‌سیز قیلدیق.

ایندی بیز آزادیق، بیزی بیر زامان،

شیطان‌دان قورویان آبیر-حیا‌دان.

آزادیق دوشمنه غضب‌دن، کین‌دن،

میللت هدف اولوب اؤز نیفرتینه.

قورتاریب اؤزگه‌نین اسارتین‌دن

دوشدوک اؤزوموزون اسارتینه.

آزادلیق رحم‌دن، اینصاف‌دان دا بیز،

میللتین حاقییا اوزبوز اولدوق.

آنا یوردوموزون قان‌سیز، رحم‌سیز،

قددار تالان‌چی‌سی اؤزوموز اولدوق.

یوخ‌دور اوزیمیز یالان‌چی‌لیقدا،

بو اونا شر آتیر، او، بونا بؤهتان.

یوردو داغیتماقدا، تالان‌چی‌لیقدا،

آزادلیق قورخودان، الله خوفون‌دان.

ایندی آزادلیغیم منه قنیم‌دیر،

بو گیزلی اویون‌دان باش آچمیر فلک.

منی کور قویودان چیخاران کن‌دیر،

ایندی بوغازیما کئچیب هالقا تک...

17 آوقوست، 1996.

گؤر نئجه گوج‌لوسن!..

I

یاتماق ایستییرم...سنسیزلیگیمی

یوخو دنیزینده باتیرام دئیه.

یوخومسا کؤلگنی اؤز کؤلگم کیمی

ایزلییر، قیسقانیب سنی هر شئیه.

یوخوم قاچاق دوشوب من‌دن یان گزیر،

یوخوم کوچه‌لرده سرگردان گزیر.

هسرتین آسیلیب کیرپیک‌لریم‌دن.

یوخوم دا گلمیر کی، هئچ اولماسا من

ایتیریم، باتیریم سنی یوخومدا.

من‌دن وفالییمیش سنه یوخوم دا.

یوخوم قاچاق دوشوب یاتاممیرام من،

یوخوم قورخوب قاچیب فیکیرلریم‌دن...

II

گزمک ایستییرم... سنسیزلیگیمی

یول‌لاردا ایتیریم، اونودوم تامام.

هارا گئدیرمسه، خاطرن کیمی

آغیر بیر یوک ایله قارشی‌لاشیرام.

سنی ایتیرمیشم،

نئیلییم آنجاق

هر زامان، هر یئرده گؤرونور یئرین.

یوخ، دؤزه بیلمیرم،

درد اوندا‌دیر کی،

اؤزون‌دن آغیردیر خاطره‌لرین.

شیرین خاطره‌لر بیر تیکان کیمی

یول‌لارا سپیلیب دستبدسته.

خاطرن تیکان‌دیر، جیزیر قلبیمی،

یوخلوغون دوز سپیر یارامین اوسته.

یادداشیم ائله بیر گونش کی، گون کی،

دوننی نور کیمی گؤرورم آیدین.

دئییرم، یادداشیم ائله اؤلسون کی،

منه دوننیمی خاتیرلاتماسین!

III

گولمک ایستییرم... اورییم‌دکی

هؤنکورتو سسینی باتیرماق اوچون.

بیلمیردیم، مهببت بیر جللاد تکی

منیم گولوشومو اؤلدورموش بوتون.

یاندیردی کؤنلومو بو سویوقلوغون،

وار ایکن، ساغ ایکن یوخ اولموشام من.

گؤر نئجه گوج‌لوسن، سنین یوخلوغون،

منیم وارلیغیمی آلدی علیم‌دن...

باشیمدا توفان وار، کؤنلومده چووغون،

آرزو دا، فیکیر ده قالدی یاریدا،

گؤر نئجه گوج‌لوسن،

سنین یوخلوغون

منه اؤگئی ائتدی دوغما‌لاری دا.

فرحیم، سئوینجیم دوننده قالدی،

دردیمده، قمیمده یاشارسان منیم.

- یوخلوغون گؤر نئجه قلبه چالدی،

بو گونوم اؤلودور،

یاشار دوننیم!

چالدیم اؤز کؤنلومو آیری سیمده من؛

ایلیشیب قالمیشام دوننیمده من.

سئنتیابر، 1967.

سئوگی‌نین طیلسیمین‌دن

حیات بیزیم اوچون چوخ آغیر اولدو،

بیزیم حالیمیز بو، روزگاریمیز بو.

بو قدر باغلییکن کؤنول-کؤنوله،

قورخورام حیاتین هر ضربه‌سین‌دن.

بیز گرک چیخمایاق بیرجه دم بئله

سئوگی‌نین طیلسیم‌لی جاذیبه‌سین‌دن.

بیر کؤک‌دن جوجریر هر ایستییمیز،

عینی بیر طالئیی تن بؤلوشموشوک.

چکمه تایلاریتک ساغ-سول ایدیک بیز،

سونرا‌دان گؤر نئجه تایئکئش دوشموشوک.

ایستک باشیمیزدا دؤندو قاخینجا،

تنه‌لر دمبه‌دم خیرپا‌لار بیزی.

محببت دمینده اوجال‌دان اوجا،

حیات قپیک-قپیک خیردا‌لار بیزی.

گتیر خاطرینه گئجه-گوندوزو،

بیری قاپقارا‌دیر، بیری آغاپپاق.

سئوگی‌نین بو تایی سئوگی‌نین اؤزو،

سئوگی‌نین او تایی گیلئی‌دیر آنجاق.

سئوگی‌نین طیلسیم‌لی جاذیبه‌سین‌دن

گل،

گولوم،

چیخمایاق،

آمان، چیخمایاق!

قیزیما

گلیرسن، گئدیرسن…

گؤزوم اؤنونده،

بیلمیرسن نه سورور، نه دئییر آتان.

اوزون‌دن، گؤزون‌دن،

هر بیر سؤزون‌دن

قلبینی اوخوماق ایستییر آتان.

گلیرسن، گئدیرسن… هئچ نه سورمورام،

باخیش‌لار دانیشیر، باخیش‌لار آنجاق.

بیلمک ایستییرم، آ منیم بالام،

سنی ایسیدیرمی قوندوغون بوداق؟

قیناما، بله‌ده م من بو حیاتا،

کیم چرخی گئرییه دؤندره بیلمیش؟

اؤولادا قیزیل‌دان تخت وئرر آتا،

قیزیل‌دان بختینی کیم وئره بیلمیش؟

گلیرسن، گئدیرسن.

ده ییشمیش بیزیم

سؤزوموز، سورغوموز…

بو سن،

بو دا من

ائله گلیرسن کی، ائله بیل، قیزیم،

بو ائوده دوغولوب بؤیومه میسه ن.

بیر آز یاد اولموسان،

بیر آز اوتانجاق،

اوولکی ارکینی ایسترم یئنه.

گلنده قوناقسان، گئدنده قوناق،

نه تئز اؤزگه‌لشدی بو اوجاق سنه؟

سنین خیصلتین ده نه تئز دییشدی،

دئمه گیلئی‌لییم، یوخ، یوخ، شادام من،

سئو کی، سئویله سه ن…

بیزیمکی کئچدی،

ایندی سنین اوچون ناراحاتام من.

قورو هر لکه‌دن محببتینی،

هر یئرده،

همیشه،

هر زامان، قیزیم.

آرخان-آتا ائوی…

سعادتینی

یالنیز ار ائوینده تاپاسان، قیزیم.

مای، 1978

قریبه دئییلمی؟

قریبه دونیا‌دیر، بعضا باش یاریر

آیاغین دستیی تاختا چلیک‌لر.

بعضا قول صاحبی قولا یالواریر

دونیانی فیرلا‌دیر قریبه‌لیک‌لر.

- دونیا چالخا‌لانیر یئنه دنیز تک.

- بو بؤیوک دونیانین دردینی چکمک

بیزمی قالیب‌دیر؟

- واللاه، نه دئییم؟

سنه یوخ، منه‌سه قالیب، نئیلییم؟

قریبه دئییلمی؟

سن سیرر، من ده سیرر.

بو سیرری بیلمیریک نئجه چؤزمه‌لی؟

کیمی اؤولادینین دردینی چکمیر،

کیمی ده خالقینین دردین‌دن دلی!

تورپاق الدن گئتدی، اؤلکه تالاندی،

سنین نه وئجینه، گونون آغ اولسون.

سنینچون دونیادا هر شئی یالاندی

تکی داماغین چاغ، جانین ساغ اولسون.

بو بویدا میللتین آغیر گونونده

قاشینی چاتماق دا سنه عذاب‌دیر.

قارداشین دؤیولسه گؤزون اؤنونده

دئیرسن، نه های-کوی، نه شاپهاشاپ‌دیر؟

آییرا بیلیرسن خئییردن شرعی،

منفت میدانی سنینچین گئن‌دیر.

نه وطن، نه میللت؟

سن‌دن اؤتری

هاردا خئیرین وارسا، اورا وطن‌دیر.

خالقین ناله‌سینه قولاق‌لارین کار،

میللتین ایچینده میللته یادسان.

درددن باشیمیزا یاغدی یاغیش‌لار،

سنی ایسلاتمادی، درددن آزادسان.

بیر قیریق دیمه‌دی خئیرین اؤزگه‌یه

قورو آغاج‌دان دا مئیوه درمیسن.

خئیری‌نین گؤزویله باخدین هر شئیه

دونیانی جیبینه یئرلشدیرمیسن.

قیشین چووغونو دا سنه یاز گلیر

اگر منفتین وار ایسه بون‌دان.

خئیرین‌دن اؤزگه شئی سنه ویز گلیر

آراز آچیغین‌دان، کور توپوغون‌دان.

هئچ دئمه، دونیادا دونیادا کنار

زامانین چؤلونده یاشایان دا وار...

اوکتیابر، 1998.

قاپی‌لار

دیل لال، گؤزله ری کوردور، قولاغی کار قاپی‌لار

اؤزو گئن اولسا دا ایستک‌لر اوچون دار، قاپی‌لار.

چؤزولور موشگولوموز رسمی اوتاق‌لاردا، فقط

اوزونو حاق‌لی تمننا‌لارا باغ‌لار، قاپی‌لار.

صاحبین واختی اگر یوخ ایسه بدبخت‌لر اوچون

ائله کانداردا اونون کؤکسونو داغ‌لار، قاپی‌لار.

قاپی‌دان اینجه تبسسومله و آرزولارلا گیریب

چؤله آغلار چیخانین حالینا آغلار، قاپی‌لار.

نه بیلک گیزلی اوتاق‌لارداکی هنگامه‌لری،

بیزه ناملوم اولان سیررلری ساخ‌لار قاپی‌لار.

قاپی‌لاردان قووولان بوینو بوکوک بنده‌لرین

آهی دهشت‌لی اولور، آه ایله لاخ‌لار قاپی‌لار.

30 یون، 1998

قوربت-وطن

آنامیز بیردیرسه وطن ده بیردیر

نه آنا، نه وطن ایکی اولامماز.

قوربتده تاپدیغین خئییر ده شردیر

قلبین بو خئییردن ایسیقلانامماز.

قوربتین خئیرینه آی آلدانان کس،

وطه‌نین شرینه کیم اورتاق اولسون؟

وطنی اؤزونه قوربت سانان کس

سنین آنان اؤلوب، باشین ساغ اولسون!

هامی هشیرده‌دیر گوزرانییلا

جئیران بئلینده‌دیر بیر لوخما اپپک.

آنا یارالییسا، اوغول قانییلا

اونون یارا‌لاری یویولسون گرک.

یئدیگیم، ایچدیگیم درددی، قمدیسه

نئیلمک؟ بو اوجاق، بو یورد منیم‌دیر.

گؤز یاشیم آخان یئر قوربتیمدیسه،

قانیم آخان یئرلر، اؤز وطنیم‌دیر.

هاردا اولورسان اول، قلبین فهمی وار

سنی تورپاق چکر، سنی قان چکر.

قوربتده وطنچین گؤزو یاش‌لی‌لار

وطه‌نین نامینه جانم‌دان کئچر.

آوقوست، 1998.

غزل

'گل-گل دئیه هیجرینده کامان تک مه له دیم من،

بیر عؤمرو سنین عشقینه قوربان ائلدیم من.

آسوده طیفیلدین، نه قمین واردی، نه دردین،

دردیمله سنین گؤزلرینی سورمه له دیم من.

حیسسیم سنه 'گل-گل دئدی، اقلیم دئدی 'گئت-گئت

بو قان‌لی دؤیوش‌دن منه ایمداد دیله دیم من.

عشقیم ده قاخینج اولدو منیم باشیما هر گون،

بیر عشقین اوجون‌دان نه قدر طعنه یئدیم من.

اؤز حیسسینی دوستاق ائله‌ین بختیار اولماز،

اؤز عشقیمه، اؤز کؤنلومو زیندان ائلدیم من.

فئورال، 1969.

قورخو
منیم سول الیمده یانیق یئری وار
او منه تحفه دیر کؤرپه لیگیمدن
اودون اودلوغوندان خبرسیز واخلار
الیمی مانقالدا یاندیرمیشام من
...
منه جیز دئدیلر
آنجاق قورخمادیم
الیمی یاندیریب تانیدیم اودو
منیم حیاتیله ایلک تانیشلیغیم
الیمی یاندیران اوددان باشلادی
...
اوخشادی گؤزومو هله اوشاق کن
اوجاغین آل الوان آلاوی کؤزو
دونیایا گله لی بیلمیرم ندن
نییه وورولدوقسا یاندیریر بیزی
...
من اوددان قورخمادیم یاناناقدر
من قورخو بیلمه دیم قانانا قدر
ائله کی یاندیم
اودلا اویناماقدان قورخدوم دایاندیم
باشلاندی قورخو
باشلاندی احتیاط
باشلاندی حیات
...
شاعر : بختیار وهابزاده
...