|
آپاردیلار گولومی - ائیله دیله ر ظولومی- نه قویدولار دانیشام - نه کسدیله ر دیلیمی
|
عاغیل باشقا، ئوره ک باشقا
بختیار واهابزاده
بیر-بیرینه بنزهسه ده،
یئل باشقادیر، کولک باشقا.
عطری ده خوش، رنگی ده خوش
گول باشقادیر، چیچک باشقا.
هر دیکی یوخوش بیلمه، گل،
هر مئیی مئیخوش بیلمه، گل.
هر اوچانی قوش بیلمه، گل
قوش باشقادیر، بؤجک باشقا.
هر دردینه اورتاق منم،
هر آغرینی تن بؤلنم،
سن چکنسن، من گلنم
اومی باشقا، یئدک باشقا.
حاقین یولو-اؤز یولومدور،
اییلمهین دوز یولومدور،
خئییرله شر ساغ - سولومدور
شیطان باشقا، ملک باشقا.
بیر دیلهیه من جالاندیم،
گاه قازاندیم، گاه تالاندیم،
عؤمروم بویو هاچالاندیم
عقیل باشقا، اورک باشقا.
دیلک اولدو منیم آدیم،
پروازلاندی قول-قانادیم،
چاتمادی صبریم، اینادیم
عمل باشقا، دیلک باشقا.
28 نویابر، 1998
بایرام
بو گون بایرام ائدیر قیرغیز ائللری.
یادین جایناغینا کئچندن بری
"آغ گونه چیخیبدیر..."
بونا باخ، بونا!
سئوینیر،
فخر ائدیر قول اولدوغونا.
بایراممی؟
کول اولسون گؤزونه، میللت!
زار-زار آغلایاسان گرک سن بو گون.
یوز ایل بوندان اول باشین کسیلدی.
اؤلدوگون گونوندور بو گون، اؤلدوگون!...
اؤلور،
قاتیلینه "پناهیم" دئییر،
قول اولدوغو گونو بایرام ائیلییر.
2 نویابر 1963
بختیار واهابزاده
بایاتیلار
بختیار واهابزاده
عزیزیم درده مردیم،
دوشمهسین درده مردیم.
منه درمان نئیلهسین؟
تیفیلکن درد امردیم.
بایاتیلار! سؤزه انبر قاتیلار،
داماریمدا نبز کیمی آتیلار.
بایاتینین آتشیندن، اودوندان
اورییمده نئچه تونقال چاتیلار.
بایاتیلار! سینه داغی، گؤز داغی،
مهببتین توستولنن اوجاغی.
بیر میللتین کیملیگینی بیلدیرن،
نفهسیندن لپهلنن بایراغی!
بایاتینین بویاسینا بویاندیم،
سؤز - قیبلمدیر، سؤز - عشقیمدیر، سؤز آندیم.
بایاتینین تیلسیمینه دوشونجه
واللاه شاعر اؤلدوغوما اوتاندیم.
آپرئل، 1998.
بختیار واهابزاده
باهار هاواسیلا
بختیار واهابزاده
قانادلی خیاللار گؤیلردن ائندی
نه چیرپینتی قالدی، نه ایستک، هوس.
قوجالدیم، کؤنلومدن هر شئی سیلیندی
سنین بوراخدیغین ایزلر سیلینمز.
منه قیسقاناردی بیر واختلار هامی
کؤنلوم او گونلری نئجه عزیزلر.
تزهدن یاسادیر منه دونیامی
اؤمرومون آچدیغی جیغیری - ایزلر.
او ایزلر کؤنلومه چکیلن داغیم،
فرحیم، کدریم، خئیریم، شریمدیر.
او ایزلر - ایچیمده گیزلی سیغناغیم،
کؤنلومدن سوزولن سطرلریمدیر.
اؤمور یوللاریمین بیر قاریشیندا
آیری دوسمرنیشم هیسسلریمدن.
کئچیب بو ایزلردن اؤمرون قیشیندا
باهار هاواسییلا یاشاییرام من.
هله بو دونیادا نه قدر ساغام،
من بو هاوا ایله یاشایاجاغام.
اؤلرسم، او ایزلر یاشانمیش اؤمرون
آیاق ایزلرینه دؤنهجک بیر گون.
،چچچغهییییییهییی
23 آوقوست، 1998
بختیار واهابزاده
باباسی کیمی
بختیار واهابزاده
منیم بیر گؤزل
کؤرپه نوم وار.
او دا بختیار،
من ده بختیار.
بیز بابا-نوه
آداشیق، آداش.
او، منه ووقار،
من اونا سیرداش.
من بیر آغاجام،
نوم قول-بوداق.
من اونون کؤکو،
او،منده یارپاق.
خالقا وورولدوم
من شاعر اولدوم،
بیلمیرم آنجاق
او نه اولاجاق؟
نه اولور اولسون،
کیم اولور اولسون،
باباسی کیمی
خالقا وورولسون.
1985
بختیار واهابزاده
آنام اؤلدومو؟
بختیار واهابزاده
نه تئز اللرینی اوزدون دونیادان،
بالانی تک قویوب هارا گئتدین سن؟
نئجه یوخ اولورموش بیر آندا اینسان،
ائله بیل دونیادا هئچ یوخ ایمیشسن.
گونش قوروب ائتدی... اوتاق قارالدی،
بیر آندا یوخ اولدون سن خیال کیمی.
ایندی دوشونورم: سندن نه قالدی،
کؤنلومده خاطرن قارا خال کیمی.
منی بویا-باشا یئتیردین، آنا
بیزه بورجلو بیلدیک هر زامان سنی.
سن منی دونیایا گتیردین، آنا،
منسه یولا سالدیم دونیادان سنی.
سن منه بئشیکده لایلای چالمیسان
بو گون لایلای چالیم سنه مندمی؟
سنین شیرین-شیرین لایلالارمی
من سنه قایتاریم جنازندمی؟
"یوخون شیرین اولسون" - دئیردین منه،
"یوخون شیرین اولسون" - دئییممی سنه؟
گرک من باشینا دؤنم-دولانیم،
منی حیات اوچون یاتیران آنام،
سؤیله اؤلومچون
نئجه یاتیریم
سنی من بو گون؟
بو نئجه دونیادیر، آنلامیرام من،
جیلوهسی جوربجور، رنگی جوربجور
دونن نفسیله سنی ایسیدن
بو گون بوزا دؤنوب، داشا دؤنوبدور.
بو نئجه دونیادیر،
اینسان اوغلونون
خیالی گؤیدهدیر، اؤزو یئردهدیر،
ساغ ایکن چینینده حیاتین یوکو،
اؤلنده جسهدی چیگینلردهدیر...
بو نئجه دونیادیر، بو نئجه دونیا،
اؤلومو حقیقت، حیاتی رؤیا.
دردیمین، قمیمین سندین اورتاغی، .
نیه اوز دؤندردین، بس نیه مندن؟
"دردین منه گلسین!" - دئیردین آخی،
نیه درد جالادین دردیمه بس سن؟..
آنام، هئچ کس سنی اینجیتممیشدیر،
من سنی،
من سنی اینجیدن قدر.
ایندی کیمه آچیم دردیمی بیر-بیر،
کیم منیم دردیمه یانار سن قدر؟
ائوین هر کونجونده گؤرونور یئرین.
گؤزوم آختارجیدیر، آنا، آی آنا،
"ننم هانی؟" - دئییر کؤرپه آذرین،
من نه جاواب وئریم، اونا، آی آنا؟
بیلمیرم، بیلمیرم بو اؤلوم ندیر، حیات وار ایکن؟
نفهسین، آی آنام، هله ائودهدیر،
اؤزون یئر آلتیندا داشا دؤنموسن.
بو گون یئددین اولدو...
آنام، یئددی گون،
بیزیمله برابر آغلار اوتاقلار.
سنه،
یالنیز سنه،
سنه دئمکچون
کؤنلومده نه قدر منیم سؤزوم وار.
"کیملری چاغیراق بو گون یئددییه؟"
خالالار، باجیلار سوروشور مندن.
آنامدان سوروشاق، او بیلر دئیه،
سنین اوتاغینا اوز توتورام من.
آنام، تاپشیریلدین آنا تورپاغا،
بو اؤلوم، سینمه چکدی داغ منیم.
سن منیم آرخامدا بنزردین داغا،
ائله بیل آرخامدان اوچدو داغ منیم.
قیزیمین آدیدیر سنین اؤز آدین.
بو دا گؤز داغیدیر منه بو گون ده.
سون دفعه سن منه باخیب آغلادین،
صورتیم مزارا گئتدی گؤزونده...
اؤمرو باشا ووردون آلتمیش یاشیندا.
آلتمیشین اوستونده دوروب یاشین دا.
آرتیق سنین اوچون دایانان زامان
منیمچون دولانیر...
گون اولور آخشام.
واخت کئچیر، سن مندن اوزاقلاشیرسان،
من سنه گونبگون یاخملاشیرام.
فئورال، 1963.
بختیار واهابزاده
آلوشتادا امه ت خان سلطانین هیکلی اؤنونده
بختیار واهابزاده
محاربه ایللرینده کریم تاتارلارینی کریمدان سورگون ائتمیش، آما دؤیوشلرده بؤیوک قهرمانلیق گؤسترهرک، ایکی دفعه سووئت اتفاقی قهرمانی آدی آلمیش تاتار اوغلو امتخان سلطانا دوغولدوغو آلوشتا شهرینده هیکل قویموشلار. پارادوکسا باخین! میللتین قووولدوغو یئرده همین میللتین اوغلونا هیکل!
امت سلطان،
دئ، هاردادیر ایندی سنین آنا یوردون؟
سن جبههده روسیانی قورویوردون.
همین اؤلکه وتهنیندن سورگون ائتدی
میللتینی.
تاپدالادی ناموسونو، قئیرتینی.
او، اوزونه گوله-گوله
یاخشیلیغین اوزینی چیخدی بئله
ائشیتمیشم، بو تحقیردن
سینن اولموش اویوق-اویوق
سنین آنا تورپاغیندان اؤزونه یوخ،
تکجه سنین هیکلینه یئر وئردیلر.
سنه سنین قان باهانی گؤستردیلر.
دیرینه دقت ائله،
آلچالدیلان شرف، شانین!
وتهنینده اوجالتدیلار
هیکلینی قهرمانین.
دئدیلر: بیز سئویریک امتخانی.
دئمهدیلر: بو ایگیدی یئتیشدیرن
میللت هانی؟
او، گؤیدنمی دوشدو یئره؟
آتاسی کیم، آناسی کیم؟ میللتی نه؟
او ایگیدین مهببتی یوخ ایدیمی
وتهنیندن قوودوغونوز میللتینه؟
دؤشونه جوت اولدوز تاخیب دئدیلر کی:
�ؤز میللتین سنه یاددیر.
آتان دا، آنا دا بیز.
دئدیلر کی، سن یاخشیسان،
آتان دا پیس، آنان دا پیس...�
هیکله باخ!
قزب یاغیر باخیشیندان.
سن دوستونلا دوشمنینی
سئچممدین، ائی امتخان!
سن قزبله نه باخیرسان قربه ساری؟
دؤندر، دؤندر سن شیمالا
او قزبلی باخیشلاری.
قربده دئییل، قارداش، سنین
شمالدادیر اؤز دوشمهنین!
او دوشمن کی، تورپاغینا صاحب اولوب
سنی داندی.
�ای داغ�*دا آییلاندی.
نئجه دئییم �قهرمانسان�
من ده سنه-
دوستو ایله دوشمنینی سئچمهینه؟
سنین ایتی نظرین وار.
یاخشی ووران،
آنجاق نیه ووردوغونو
دوشونمهین بیر اووچویا بنزرین وار.
آتشینه اؤز اوریین هدف اولدو،
شرفسیزلیک ایندی دؤنوب شرف اولدو.
هیکله باخ! دایانیبدیر عظمتله،
لیاقتله.
میللتینین شرفینی
قورویان بیر ایگید کیمی.
دؤشوندکی او اولدوزلار
الدن چیخان او تورپاغین اوزیمی؟
امت سلطان،
سنه حرام ائلهدیلر هالالینی.
سن توتوشدور هیکلدکی قورورونلا
حیاتداکی بو حالینی.
واللاه، بیللاه، یاراشماییر بو قورور سنه،
قانان هر کس گولور سنه!
کیمدیر سنین او دوننکی قورورونو
بیر قوروشا بو گون آلان.
... ائی وطنده داشا دؤنوب یالقیز قالان!
سن دؤیوشدون
دوشمنینین دوشمنیله ناهاق یئره.
دؤشوندکی نیشانلاردان
بو گون گرک وطن بویدا
درد گؤیره، قم گؤیره!
6-7 آپرئل 1980
کریم، آلوشتا
بختیار واهابزاده
الله
بختیار واهابزاده
ایدراکدا یول آچمیش گئجهدن گوندوزه الله،
گولدورمهسن اؤز کؤنلونو، گولمز اوزه الله.
دونیایا شفقلر کیمی تانریم سپلنمیش،
قلبین گؤزو یانماسا، گؤرونمز گؤزه الله.
الله! بیلیریک جیسم دئییل، بس ندیر الله؟
ان یوکسک اولان حاقدا، حقیقتدیر الله.
دوندونسا تکامول و گؤزللیک قاباغیندا،
درک ائت بو، تعجبده، بو حیرتدهدیر الله.
بیلدیک، بیلیریک، گیزلیدیر اینساداکی قودرت،
هر کس اونو فهم ائتمهسه، آجیزدیر او، البت.
اینسانین ازل بورجودور اینسانلیغا حؤرمت،
اینسانلیغا حؤرمتده، لیاقتدهدیر الله.
گئرچک ده بودور: گیزلیدیر هر زررهده وهدت.
بیر زرره ایکن کولله قوووشماق اولو نیت.
گؤردوکلریمیز ظاهردیر، بتنه نفوذ ائت!
بتندکی، جؤوهردکی فطرتدهدیر الله.
فطرت ده یاتیر سؤزده، سؤزون اؤز یوکو فیکریم.
سئچمیش، سئچهجک دایما توکدن توکو فیکریم.
من بیر آغاجام، یارپاغی سؤزلر، کؤکو فیکریم،
سؤزلرده دئییل، سؤزدکی هیکمتدهدیر الله.
اینسان! تپهدن دیرناغا سن آرزو، دیلکسن،
نفسینده دویومسوز، فقط عشقینده ملکسن.
ظلمون اوزونه حاق دئییلن شیللنی چکسن،
شیللنده مؤهورلنمیش او قئیرتدهدیر الله.
جاهیل ائنر آلچاقلیغا، اؤز قلبینه یئنمز،
ویجداندان اگر دؤنسه ده، خئیریندن او دؤنمز.
زولمتده، جهالتده، اداوتده او گؤرونمز،
ایلقاردا، سداقتده، مهببتدهدیر الله.
1984
بختیار واهابزاده
الله و-اکبر
بختیار واهابزاده
اللها اوجالان اولو بیر یولون
ایلکین پیللهسیدیر اللهو-اکبر.
حاقی دانانلارین اوزونه دیمیش،
حاقین شیللهسیدیر اللهو-اکبر.
گؤیلرین نیداسی اوجالیب یئردن.
دایم خلاص ائدیر خئییری شردن.
قودرتی-کامیلین مینارهلردن
گلن نغمهسیدیر اللهو-اکبر.
مکانا، زامانا، دؤوره او، سولتان!
اودور حقیقته قاپیلار آچان.
مؤمنلیک یولوندا قلبه نور ساچان-
ایمان شؤلهسیدیر اللهو-اکبر.
اودوندان اریر سینه داغلاری،
ایشیغا بورویر قارانلیقلاری.
دونموش اومیدلری، باتمیش حاقلاری
بیر آندا ایسیدر اللهو-اکبر.
دونیانین ازهلی بورجلودور اونا،
او بیر پنجرهدیر اولدن سونا.
گؤرونمز دونیانین وار اولدوغونا
ایمان موژدهسیدیر اللهو-اکبر.
اودور ایریلییه دوزون هملهسی-
رحمین ایلک نیداسی، آخیر جملهسی!
اللهین سسیدیر ویجدانین سسی،
ویجدانین سسیدیر اللهو-اکبر.
1977، ایستانبول
اللهدان قاناد ایستدیم
(سون واریانت)
بختیار واهابزاده
اللهدان قاناد ایستدیم،
الله منه خیال وئردی.
بو قانادلی خیال منه
یاشاماغا ماجال وئردی.
اللهدان فرح ایستدیم،
الله منه کدر وئردی.
بو کدریم، قدریمه
تامام باشقا قدر وئردی.
اللهدان عقل ایستدیم،
الله منه اورک وئردی.
بو اورک منیم اؤمرومه
قم اوستوندن قم گتیردی.
اللهدان دؤزوم ایستدیم،
الله منه قزب وئردی.
من اللهدان رحم ایستدیم،
منه بوللو ازاب وئردی.
من اللهدان حاق ایستدیم،
ظلمونو گئن-بول ائیلهدی.
ازابلارین کوتانینا
او، سینمی یول ائیلهدی.
بختیار واهابزاده
1998-1999
آذربایجان-تورکییه
بختیار واهابزاده
(جاوانشیر قولیئو موسیقی بستلمیشدیر)
بیر آنانین ایکی اوغلو،
بیر آمالین ایکی قولو.
او دا اولو، بو دا اولو
آذربایجان-تورکییه.
دینیمیز بیر، دیلیمیز بیر،
آییمیز بیر، ایلیمیز بیر،
عشقیمیز بیر، یولوموز بیر
آذربایجان-تورکییه.
بیر میللتیک، ایکی دؤولت
عینی آرزو، عینی نیت.
هر ایکیسی جومهوریت
آذربایجان-تورکییه.
بیردیر بیزیم هر هالیمیز—
سئوینجیمیز-ملالیمیز.
بایراقلاردا هیلالیمیز
آذربایجان-تورکییه.
آنا یورددا-یووا قوردوم،
آتا یوردا کؤنول وئردیم.
آنا یوردوم، آتا یوردوم
آذربایجان-تورکییه.
20 март، 1996
بختیار واهابزاده
آخی، دونیا فیرلانیر
بختیار واهابزاده
واختین دییرمانیندا داش اریدی، قوم اولدو،
تاریخه آتدیغییمیز قاییتدی، لوزوم اولدو.
دونهنین حقیقتی بو گون ترس یوزوم اولدو،
نیه ده یوزولماسین، آخی، دونیا فیرلانیر.
چوخ اوولاقلار ایچینده چوخ اوولاری اوولادیم،
آشیب-داشان آرزومو من آرتیق جیلوولادیم.
من آتامی اؤتموشم، منی اؤتور اؤولادیم،
بو، بئله ده اولمالی، آخی، دونیا فیرلانیر.
دونن دوز ساندیغیمی بو گون ایری سانیرام.
بزن اولور، اؤزومدن اؤزوم اوغورلانیرام.
هر ایل باشقا آرزونون باشینا فیرلانیرام،
نیه ده فیرلانماییم، آخی، دونیا فیرلانیر...
چوخ اییلن گؤرموشم، اییلمهین باشلاری.
سولار دورولدو، گؤردوک دیبیندکی داشلاری
اونوانمی دییشدی دونهنین آلقیشلاری؛
نیه ده دییشمهسین، آخی، دونیا فیرلانیر...
نئجه دؤنور بو دؤوران، نئجه دؤنور بو گردیش،
تازیلارم اوستونه دووشانلار دا گولرمیش.
دونیا بینا اولاندان هر شئی دییشیلرمیش،
دییشمهسین نئیلهسین، آخی، دونیا فیرلانیر.
ابدینی دونیادا من ابهدی سانمادیم،
بیر آتشه توتوشدوم، مین آتشه یانمادیم،
بوتلر گلدی و گئتدی، بیرینه اینانمادیم
نیه اینانمالییام، آخی، دونیا فیرلانیر.
فیرلاندیقجا بو دونیا، یوخ دا دؤنوب وار اولور،
قورویان چئشمهلردن سولار یئنه جار اولور.
بو دونیانم خئیری ده، شرعی ده تکرار اولور،
نیه تکرار اولماسین؟ آخی، دونیا فیرلانیر.
مین-مین ایللر بو دونیا بئلهجه فیرلانسا دا،
بیر یووانین بولبولو مین بوداغا قونسا دا،
آیلار، ایللر، فسیللر بیر-بیرینی دانسا دا،
دییشمزدیر اقیدم، چوخ دا دونیا فیرلانیر،
نه قدر ایستییرسه، مین او قدر فیرلانا،
قارشیما گاه شر چیخا، گاه خئییر دیغیرلانا.
چرخی-فلک ایستییر لاپ دولانا ترسینه،
اقیدمی هئچ نیه دییشمرم من یئنه.
5 اوکتیابر، 1985.
بختیار واهابزاده