تبليغاتX
پاییز یاپراغلاری - سهند´
آپاردیلار گولومی - ائیله دیله ر ظولومی- نه قویدولار دانیشام - نه کسدیله ر دیلیمی

سهند´ه

دوغما يوردوموزون بير اينسان اوغلو
آسوده ياتگينان٬ شانلى سهنديم!
ظولمله دؤيوشه ن قهرمان اوغلو
اؤلكه مين ووقارى٬ شاعير افنديم!

قوجامان خالقيمين ايفتيخارىسان
ظولمون اؤنونده داغ كيمى دوردون
اودلار دييارينين ياديگارىسان
جهل٬ خورافاتا ضربه لر ووردون

الينده قلمين سونگويه دؤندو
قارانليق گئجه ده خالقى اوياتدين
دؤورانلار دييشيب زمانه چؤندو
ياندى ظولمون ائوى٬ آرزيوا چاتدين!

افسوس كى بو فلك قويمادى سنى
گزه سن كندلرى٬ بير ده شه هرى
ظولمدن قورتاران آنا وطنى
وئره سن ائللره بو شان خبرى

 

 

بو اوجاداغلارين‌ قارلي‌ باشيندا
هر بير قاياسيندا، هر بير داشيندا،
شاعيرلرين‌ الهام‌ خزينه‌سي‌ وار.
بؤيوك‌ عصيانلارين‌ خاطره‌سي‌ وار.
***
اي‌ عزيز وطنيم‌، اي‌ بؤيوك‌ ديار،
يئري‌ وار آدينلا ائتسم‌ افتخار.
شرقين‌شرفيسن‌، شهرتيسن‌ سن‌
اسلانلار يوردوسان‌ قورولان‌ گوندن‌.
سن‌ يئني‌ حياتين‌ يارادانيسان‌
شرق‌ تاريخينين‌ قهرمانيسان‌.
سندن‌ الهام‌ آلير بؤيوك‌ دويغولار
درين‌ معناليدير، سنده‌ هر نه‌ وار.
سنين‌ بو عصيانكار طبيعتينده‌،
هر توتقونلوغوندا، هر بهجتينده‌،
سنين‌ بورانيندا، سنين‌ قاريندا
سنين‌ باهار آچان‌ شن‌ باهاريندا،
ياشيل‌ دوزلرينده‌، اوولاقلاريندا،
چاي‌ـچمنلي‌ گؤزل‌ يايلاقلاريندا
سيزيلداييب‌ اسن‌ سرين‌ يئلينده‌،
ايگيت‌ ائللرينده‌، شيرين‌ ديلينده‌،
اوجا داغلارينيين‌ قارلي‌ باشيندا،
هر بير قاياسيندا، هر بير داشيندا،
شاعيرلرين‌ الهام‌ خزينه‌سي‌ وار،
بؤيوك‌ عصيانلارين‌ خاطره‌سي‌ وار.
«دريالار مركب‌، مئشه‌لر قلم‌»
من‌ كي‌، كئچميشيني‌ يازا بيلمه‌رم‌.
كئچميشي‌ قوي‌ يازسين‌ آنجاق‌ تاريخلر
هر «عاشيق‌» دونيادا گؤردوگون‌ سؤيلر.
منجه‌ مللتيمين‌ « آذر عصياني‌ »
كوتله‌لر عصياني‌، ائللر عصياني‌
شرف‌ اولدوزودور سنين‌ ياخانا
افتخار آدينا، اي‌ بؤيوك‌ آنا!
***
24ـ نجي‌ ايلين‌ پاييز چاغيندا
بو اوجا داغلارين‌ بوز قوجاغيندا
آذرلر يوردونون‌ مرد اوغلانلاري‌
خلقيمين‌ شرفلي‌ قهرمانلاري‌
آزادليق‌ بايراغين‌ يئره‌ وورموشدو
غاصبلره‌ قارشي‌ دؤوران‌ قورموشدو.
***
او گون‌ حققي‌ ايتميش‌ محكوم‌ ائللره‌،
زنجيرلي‌ قوللارا، باغلي‌ ديللره‌،
بوردان‌ اوجاليردي‌ آزادليق‌ سسي‌
قورتولوش‌ نغمه‌سي‌، حيات‌ نغمه‌سي‌.
يوخسول‌ اكينچيلر، حقسيز فهله‌لر،
محروم‌ ضياليلار، محكوم‌ كوتله‌لر،
بو سسي‌ دينله‌ييب‌، هره‌ بير ياندان‌
نه‌ تك‌ آذربايجان‌، بوتون‌ ايراندان‌
تفنگ‌ گؤتوروردو، سلاح‌ تاخيردي‌،
سئل‌ كيمي‌ هر ياندان‌ بورا آخيردي‌.
***
خلقين‌ عصيان‌ سسي‌ قالخيب‌ اوجالدي‌
ياغي‌نين‌ جانينا ولوله‌ سالدي‌.
نهايت‌، آذرين‌ ايگيرمي‌ بيرينده‌
دوشمان‌ تسليم‌ اولدو اؤز سنگرينده‌.
دؤندوغاصبلرين‌ قارا دؤوراني‌
خلقين‌ اراده‌سي‌ ييخدي‌ زنداني‌.
گولدو حياتيميز، گولدو ائليميز،
بولبول‌ تك‌ آچيلدي‌ شيرين‌ ديليميز.
***

آچيلدي‌ سحر تك‌ شاعرين‌ قلبي‌
ساحلسيز دنيزتك‌ سئوينجي‌ داشدي‌.
گؤروب‌ چيچكله‌نن‌ شن‌ حياتيني‌
مين‌ اثر ياراتدي‌، مين‌ نغمه‌ قوشدو.
خيالي‌ قوش‌ كيمي‌ قانادلاناراق‌
اوجالدي‌ گؤيلرين‌ نهايه‌سينه‌
يازدي‌ائللرينين‌ ظفر نغمه‌سين‌
سحر بولودونون‌ آغ‌ سينه‌سينه‌.
***
يئنه‌ بيرده‌ اود پارلادي‌
آذرلرين‌ اوجاغيندان‌
قارانليقلار كؤچون‌ چاغدي‌
آذربايجان‌ تورپاغيندان‌

افقده‌كي‌ قيزيل‌ گونش‌
ايشيغيني‌ ساچدي‌ بيزه‌
يئني‌ حيات‌ باغيشلادي‌
آزاد اولموش‌ نسليميزه‌.

گونش‌ چيخدي‌، اتكلندي‌
ظلمتلري‌ چكدي‌ دارا.
گؤيلرده‌كي‌ بوز چوخالي‌
بولوتلاري‌ يارا ـ يارا.

گول‌ اوزلو بير باهار دوغدو
قيشين‌ قارلي‌ سينه‌سيندن‌
داغلار گولدو، باغ‌ اوينادي‌
آزاد حيات‌ نغمه‌سيندن‌.

قوي‌ ياييلسين‌ قوجا شرقه‌
بو چوو، بو سس‌ باشدان‌ ـ باشا
بيز ستمكش‌ خلقلري‌
چاغيريريق‌ قورتولوشا.


گلين‌ ائللر ال‌ بير اولاق‌
ووراق‌، ييخاق‌ غصبكاري‌
قودوز ديشلي‌ ايشغالچيدان‌
تميزلييه‌ك‌ هر دياري‌.


بر باد ائدك‌ يئر اوزوندن‌،
بايقوشلارين‌ يوواسيني‌
سهمانلاياق‌ سعادتين‌
قارداشليغين‌ دونياسيني‌.
***
بو سس‌ گورلاديقجا بير شيمشك‌ كيمي‌
ووروب‌ تيتره‌ديردي‌ ظلمون‌ بيناسين‌.
اونون‌ حدتيندن‌ گورلايان‌ اودلار
ياخيردي‌ شاهلارين‌ كهنه‌ دونياسين‌.

ياخيب‌ يانديريردي‌، بر باد ائديردي‌
قاري‌ شيطانلارين‌ آبده‌سيني‌.
كسيردي‌ ائللره‌ افسون‌ اوخويان‌
آلچاق‌ كلك‌ بازين‌ مشئوم‌ سسيني‌.

يوخسا دوشمانلاردا دويوردو بونو
بو سسده‌ توپلانان‌ بؤيوك‌ قدرتي‌
ـ « بوتون‌ آسياني‌ توتاجاق‌ بو سس‌ »
اوكي‌، گؤرنمزدي‌ بو «فلاكتي‌»

هر ياندان‌ اولاشدي‌ بايقوشلار، ايتلر
سانكي‌ كايناتا دوشدو ولوله‌.
«گرکدير شرقده‌ بوغولا بو سس‌»
دييه‌، ـ كهنه‌ دونيا وئردي‌ ال‌ ـ اله‌.

لوندوندا باشلادي‌ گيزلي‌ حركات‌
واشانگتونداكي‌ شوم‌ تداركات‌
«خليجه‌» يوللاندي‌ حربي‌ گميلر
كندیمیزدن‌ ايسه‌ «تورك‌ افنديلر»...
***
قارا بير توطئه‌، بؤيوك‌ وسوسه‌
باريش‌ عليهينه‌ قانلي‌ دسيسه‌.
قولوموز گوجلو ايدي‌، اليميز اوستون‌،
شانلي‌ اوردوموزون‌ قيلينجي‌ كسگين‌.
مرزيميزدن‌ گولله‌ گلچه‌ بيلمزدي‌
اوزه‌رينده‌ قوشلار اوچا بيلمزدي‌
اونودماق‌ اولمازدي‌ ليك‌ بونلاري‌
بو فتنه‌ كارليغي‌، بو اويونلاري‌
دوشمان‌ ايسته‌ييردي‌ آذر يوردونون‌
ايگيتلر يوردوينون‌، ارلر يوردونون‌
حقلي‌ عصيانيني‌ عنوان‌ ائده‌رك‌
قورتولوشونو بير بهتان‌ ائده‌رك‌
صلحون‌ بيناسيني‌ تارو مار ائتسين‌
امك‌ دونيا سينا هجوما كئچسين‌.
***
تاريخدن‌ هدفه‌، وطنه‌، يولا
جان‌ قربان‌ ائدنلر هيچ‌ده‌ آز دگيل‌.
عزيزلرين‌ قوربان‌ وئرنلرده‌ وار،
(منايه‌ آپارميش‌ اوغلونو خليل‌)

آنجاق‌ بير مللتين‌ قوربان‌ اولماسين‌
تاريخ‌ گؤسترمه‌يير، هئچ‌ واخت‌، هئچ‌ زامان‌
قوي‌ بيرده‌ سؤيله‌ييم‌ دونيالار بيلسين‌
صلحه‌ قوربان‌ اولدو آذربايجان‌.
***
دئدي‌ قوي‌ من‌ اؤلوم‌ ياشاسين‌ اينسان‌
ووروشما اودونا يانماسين‌ جهان‌.
قوي‌ منيم‌ وارليغيم‌ تارو مار اولسون‌
آزادليق‌ دونياسي‌ پايدار اولسون‌.
قوي‌ تالانا گئتسين‌ بو گؤزل‌ حيات‌
دونياني‌ توتماسين‌ بير ده‌ ظولومات‌.
آچدي‌ سرحدلرين‌، سيلاحين‌ آتدي‌،
نامردلر الينده‌ آل‌ قانا باتدي‌.
تولكولر بورودو اسلان‌ اوولاغين‌
چاققاللار قاپسادي‌ قافلان‌ ياتاغين‌.
آسلان‌ مئشه‌سينه‌ تولكو بگ‌ اولدو،
خلقيمين‌ ياناغي‌ سارالدي‌ ـ سولدو.
***
آسلان‌ مئشه‌سينه‌ تولكو بگ‌ اولماق‌
نه‌ قدر آغيردير، نه‌ قدر چتين‌؟
ذليل‌ بايقوشلارين‌ طرلان‌ شكاري‌،
گؤر بونا اولارمي‌ ائله‌مك‌ تمكين‌؟!

ليك‌، آذر ائلي‌ دؤزه‌رك‌ بونا
بير داها مردليگين‌ آشكار ائتدي‌.
دونيا گنجلري‌ اؤلمه‌سين‌، ـ دييه‌
بير چوخ‌ ايگيتلري‌ اليندن‌ گئتدي‌.
***
هله‌ده‌ گرنه‌شير بير پارا قولچاق‌
اوتانماز ـ اوتمانماز سارساخلياراق‌!
«ووروشدوم‌، دؤگوشدوم‌، غلبه‌ چالديم
آذربايجاني‌ من‌ زورونان‌ آلديم‌».
تؤكدورور خلقيمين‌ گناهسيز قانين‌
تالايير يوردومون‌ هر دؤرت‌ بير يانين‌.
اؤلوم‌ ارمغاني‌ گؤنده‌رير بيزه‌
زيندانلار تيكديرير گنج‌ نسليميزه‌.
مرد ايگيتلريمي‌ چكديرير دارا،
يوردومون‌ اوستونه‌ چكيلير قارا.
***
قاري‌ دوشمان‌ دوو تاپاراق‌
آلچاقليغين‌ وئردي‌ نيشان‌
وطنيمي‌ آل‌ بويادي‌
ايگيتلرين‌ آل‌ قانيلان‌.
جلاد اولوب‌ بئشيكلرده‌
كؤرپه‌لرين‌ كسدي‌ باشين‌
عمان‌ كيمي‌ آخيزديردي‌
آنالارين‌ قانلي‌ ياشين‌.
***
عائله‌سي‌ قارشي‌ سيندا
گولله‌له‌دي‌ آتالاري‌
بالكونلاردا دارا آسدي‌
آغ‌ بيرچكلي‌ آنالاري‌.

اينسانليغين‌، شرافتين‌
يبر دفعه‌ليك‌ داشين‌ آتدي‌
ناموسلو قيز ـ گلينلرين‌
ناموسونا ال‌ اوزاتدي‌.

قولدورلوقلا مدنيت‌
سرايلارين‌ تالان‌ ائتدي‌
هيتلر كيمي‌ اينجه‌ صنعت‌
اوجاقلارين‌ ويران‌ ائتدي‌.

بر باد اولموش‌ وطنيمده‌
بايقوش‌ كيمي‌ يووا سالدي‌
قوزغون‌ اولوب‌ ائللريمين‌
نعشي‌ اوسته‌ قاناد چالدي‌.

گونش‌ باتدي‌، آي‌ گيزلندي‌
دومان‌ چؤكدو بو ديارا
آل‌ گئيينميش‌ شن‌ وطنيم‌
چئوريليبدي‌ بير مزارا.

هر بير دووار چاتداغيندان‌
هر پوسقودان‌، هر دليكدن‌
هر بير قورد ـ قوش‌ يوواسيندان‌
هر جولادان‌، هر دئشيكدن‌

اوز گيزلتميش‌، كمين‌ ائتميش‌
بير جاناوار ياواش‌ - ياواش‌
ديشلريني‌ ايتلده‌رك‌
بيردن‌ ـ بيره‌ قالديردي‌ باش‌

هجوم‌ ائتدي‌، وطنيمه‌
كسمك‌ ـ دييه‌، باسماق‌ ـ دييه‌
ياخماق‌ ـ دييه‌، تالان‌ ـ دييه‌
اؤلوم‌ ـ دييه‌، آسماق‌ ـ دييه‌

بير سورو چالاغان‌، بير سورو قوزغون‌
بير سورو آلاباش‌، بير سورو ميمون‌
بير سورو عقرب‌، بير سورو ايلان‌
بير سورو يان‌ ـ يانيش‌، بير سورو چايان‌
بير سورو ساتيلميش‌، بير سورو جاسوس‌
بير سورو .... بير سورو ....
بير ناخير كهنه‌ قورد سكسن‌ ياشيندا
فتنه‌ كار «جرج‌ آلن‌» اونون‌ باشيندا
سوپاسين‌ بيزله‌دي‌ يوردوما ساري‌
سئل‌ كيمي‌ بورودو بيزيم‌ دياري‌.
سولدو، وطنيمين‌ باهاري‌ ـ باغي‌
اولدو گلشنلريم‌ بايقوش‌ ياتاغي‌
بوغولدو خلقيمين‌ آزادليق‌ سسي‌
سوسدو بولبوللرين‌ آزاد نغمه‌سي‌
دؤندو باهاريميز زمستان‌ اولدو
قيزيل‌ گوللريميز ساراليب‌ ـ سولدو.
***
دره‌نين‌ تكينده‌ جالانير بيرچاي‌
داغ‌ ـ داشي‌ بورويور، غملي‌ بير هاراي‌
اسديكجه‌ موغانين‌ ايستي‌ يئللري‌
آپارير هر يانا او نغمه‌لري‌
بو اودلو نغمه‌لر، بو زمزمه‌لر
قولاق‌ آس‌، گؤر سنه‌ سؤيله‌يير نه‌لر:

بوردا ايكي‌ دونيا دورموش‌ اوز ـ اوزه‌
بوردا چاخناشيري‌ گئجه‌، گوندوزه‌
بير ياندا آزادليق‌، حيات‌، سعادت‌
بير ياندا اسارت‌، اؤلوم‌، فلاكت‌

قارشيمدا جانلانير هر ايكي‌ ساحيل‌
باغريمي‌ ديشله‌يير آغير بير نيسگيل‌
تازا گلين‌ كيمي‌ بزنميش‌ اويان‌
لاله‌دن‌، چيچكدن‌ بورونموش‌ الوان‌
دنيز تك‌ اويسه‌نير ياشيل‌ تارلالار
اوج‌ ـ اوجا دوزولموش‌ گؤزل‌ بينالار
چؤللرده‌ بولود تك‌ گورلايير موتور
شوملايير يئرلري‌ كوتان‌، تراكتور
كندين‌ اتگينده‌ دايانير قاتار
چيخير كوپه‌لردن‌ گنج‌ ـ اختيار
اينساندان‌ گول‌ آچير بوتون‌ داغ‌ ـ تپه‌
قاچير ياشيلليغا بير دسته‌ كؤرپه‌
چمنده‌ توپلانير گول‌ كيمي‌ اونلار
سونرادا باشلانير گؤزل‌ اويونلار
بيلميرم‌ يوخودور، يوخسا بير رؤيا
(اوستادين‌ سؤزلري‌ دوشور ياديما):
«اويناشيب‌ ـ گولوشوب‌، آشيب‌ ـ داشيرلار»
«بعضا كهليك‌ كيمي‌ قاققيلداشيرلار»
«سانكي‌ گؤرمه‌ميشلرنه‌ غم‌، نه‌ محنت‌»
«ياغير اوزلريندن‌ يالنيز سعادت‌»
***
يئل‌ اسير دوزلرده‌، اويسه‌نير چيچك‌
قوش‌ كيمي‌ سينمده‌ چيرپينير اوره‌ك‌
تارلادا چاليشير بير دسته‌ گلين‌
قوللاريندا زنبيل‌، الده‌ بيزرچين‌
اگينلرده‌ دامن‌، باشدا آغ‌ چالما
سينه‌لر آغ‌ مرمر، ياناقلار آلما
بير آهو گؤزلو قيز قالديرير باشين‌
قيريشديرير آلنين‌، اوينادير قايشين‌
شيدا بولبول‌ كيمي‌ اوجالدير سسين‌
اوخويور يوردونون‌ آزاد نغمه‌سين‌:
«بولوتلار داغيليب‌ سؤكولنده‌ دان‌»
«لاله‌دن‌ دون‌ گئيير، بزه‌نير موغان‌»
«گولور چيچك‌ كيمي‌ چؤللرده‌ اينسان‌»
«چيخيرسان‌ تارلايا سن‌ موغان‌ قيزي‌»...
***
بو تايا باخيرام‌، گؤرورم‌ نه‌لر؟
قارغيدان‌ تيكيلميش‌ آلچاق‌ كؤمه‌لر
چيغين‌ داليسيندا ياتميش‌ بير قاري‌
اوغرون‌ قيزديرمادان‌ رنگي‌ ساپ‌ ـ ساري‌
قومسالدا بير نئچه‌ كؤرپه‌ اويناشير
اونلارا باخانين‌ باغري‌ اودلاشير
گؤزلري‌ تراخم‌، قيچلاري‌ چيپلاق‌
باشلاري‌ كئچلدن‌ باغلاميش‌ قاتماق‌.
يوز آدديمليقدا بير اوزون‌ ساچلي‌ قيز
قارا تيكانليقدان‌ توپلايير ماييز
كيرلي‌ يايليغيني‌ چكميش‌ قاشينا
تزك‌ كره‌ليگين‌ آلميش‌ باشينا
گاه‌ آدديم‌ گؤتورور گاهدان‌دا دورور
بعضا بيردن‌ ـ بيره‌ يئره‌ اوتورور
چيپلاق‌ آياقلارين‌ يارديقجا تيكان‌
قورخموش‌ آدام‌ كيمي‌ ديسكينير هر آن‌
يول‌ اوسته‌ اوتورموش‌ دوشگون‌ بير قوجا
قدينين‌ كماني‌ دگميش‌ اوج‌ ـ اوجا
بونونلا اويئنه‌ نيققيلداياراق‌
بير كوت‌ كركي‌ ايله‌ يونور دوغاناق‌
بو ايش‌ ايسه‌ آنجاق‌ اونو چوخ‌ يورور
آرا بير ايشله‌يير، آرا بير دورور.
باخيرام‌، سوموگو چيخميش‌ اوزونه‌
ايچيم‌ آلوولانير، آليشير سينه‌
آستا سووشورام‌ اونون‌ يانيندان‌
سؤيله‌ييرم‌، بابا، يورولمياسان‌
بوزارميش‌ گؤزلرين‌ تيكير اؤزومه‌
يورغون‌ باخيشلارلا باخير اوزومه‌
زارينجي‌ بير سلسله‌، خوش‌ گلدين‌، ائدير
يئنه‌ده‌ تؤوشكدن‌ نفسي‌ گئدير.
ايچيمده‌ گورلايير يئنه‌ده‌ طوفان‌
آستا سووشورام‌ اونون‌ يانيندان‌
باغريمي‌ ديشله‌يير آغير بير نيسگيل‌
قارشيمدا جانلانير هر ايكي‌ ساحيل‌
بوردا ايكي‌ دونيا دورموش‌ اوز ـ اوزه‌
بوردا چاخناشيري‌ گئجه‌ گوندوزه‌
بير ياندا آزادليق‌، حيات‌، سعادت‌
بير ياندا اسارت‌، اؤلوم‌، فلاكت‌
چايين‌ اوتاييندا قاينايير حيات‌
بو تايي‌ چولقاميش‌ قارا ظولومات‌
او تايدا باهار وار، بو تايدا قيش‌ وار
اورادا بولبول‌ اوخور گول‌ قوجاغيندا
بورادا قورويوب‌ غنچالار قيندا.

اورادا اينسانين‌ يارادان‌ الي‌
گون‌ به‌ گون‌ زور گلير كور طبيعته‌
عقله‌ سيغينمايان‌ بؤيوك‌ قوه‌لر
بويوروق‌ قولو دور بشريته‌
اورادا صنعتين‌، علمين‌ اووسونو
سئلي‌ دايانديرير، داغي‌ قوپارير
قهار طبيعتي‌ دگيشمك‌ - دييه‌
اودلو صحرالارين‌ باغريني‌ يارير.

بورداسا بير يانغين‌، بير قار، بير بوران‌
بير كولك‌، بير دولو، بير سئل‌، بير طوفان‌
خلق‌ كنديرينين‌ حياتين‌ كسير
اينسان‌ طبيعته‌ اسيردير، اسير.
ايگيرمي‌ سكگيزين‌ قوراقليق‌ ايلي‌
كندچي‌ كوتله‌لري‌، بو آذر ائلي‌
نه‌ گونلر گؤرمه‌دي‌، چكمه‌دي‌ نه‌لر؟
اينسان‌ او گونلري‌ اونودار مگر؟
***
گزيرم‌ چؤللري‌، كورا يوللاري‌
كولك‌ پيچيلدادير قورو كوللاري‌
قارشيما چيخيري‌ بير سورو داوار
بوتون‌ مورگوله‌يير كئچي‌ ـ قويونلار
بير ـ بيرينه‌ كئچميش‌ قابيرقالاري‌
دوز تك‌ يالاييرلار بوش‌ قايالاري‌
اون‌ ايكي‌ ياشيندا كيچيك‌ بير چوبان‌
چيگنينده‌كي‌ بؤيوك‌ بير داغارجيغلان‌
ساكت‌ دايانميشدير، نه‌ سمير، نه‌ سس‌
گاهدان‌ بير چكيردي‌ دريندن‌ نفس‌
اوزونده‌ غصه‌دن‌ گيزلي‌ بير ايز وار
معصوم‌ باخيشيندا بير دونيا سؤز وار.
انتظار گؤزلري‌ يولدا قالميشدير
بيلمم‌ توتگيني‌ هاردا سالميشدير
گؤرونور چوخداندير نغمه‌ چالمايير
داغلاراـداشلارا نغمه‌ سالمايير.
اونون‌دا روحونو اؤلدورموش‌ ستم‌
اونون‌دا گؤزلرين‌ توتموش‌ كدر ـ غم‌
اونون‌دا قلب‌ ائوين‌ ظلم‌ الي‌ ييخميش‌
بوتون‌ نغمه‌لري‌ ياديندان‌ چيخميش‌.
***
دره‌نين‌ تكينده‌ جالانيري‌ چاي‌
داغ‌ ـ دوشو بورويور غملي‌ بير هاراي‌
اسير ياماجلاردا ايستي‌ بير كولك‌
ايچيمده‌ اودلانير، آليشير اوره‌ك‌.
بوردا ايكي‌ دونيا دورموش‌ اوز ـ اوزه‌
بوردا چاخناشيري‌ گئجه‌ گوندوزه‌
اوره‌گيم‌ ايسته‌يير آتيلام‌ چايي‌
بير دفعه‌ ترك‌ ائدم‌ بو غملي‌ تايي‌
تولك‌ طرلان‌ كيمي‌ قول‌ ـ قاناد آچام‌
بو اوستو دومانلي‌ اوولاقدان‌ اوچام‌.
اوچام‌ سعادتين‌ شن‌ دونياسينا
ايشيق‌ دونياسينا، گئن‌ دونياسينا.
لاكين‌ بيردن‌بيره‌ ديزلريم‌ اسير
آغير بير سيخينتي‌ باغريمي‌ كسير.
قيچلاريم‌ قورويور، قيزيشير اوزوم‌
باشيم‌ گيجلله‌نير، قارالير گؤزوم‌.
ايستيرم‌ گؤتورم‌ آدديم‌ ـ آدديمدان‌
ايچيمده‌ بير قوه‌ قيشقيرير، دايان‌!
قيشقيرير ترپنمه‌! هارا گئديرسن‌؟
نه‌ اوچون‌ يوردونو سن‌ ترك‌ ائديرسن‌؟
نه‌ اوچون‌ آتيرسان‌ ياري‌ ـ يولداشي‌؟
بو دوغما ائللري‌، قوهوم‌ ـ قارداشي‌؟
يوخ‌، آتما ائللري‌، ترك‌ يار اولما!
وطندن‌ ال‌ اوزمه‌، بي‌ ايلغار اولما!
كؤچري‌ قوش‌ كيمي‌ اوولاقدان‌ اوچما!
باشيني‌ گؤتوروب‌ وطندن‌ قاچما!
دنيزلر داشسادا، قوپسادا طوفان‌
اصيل‌ قوش‌ ال‌ اوزمز اؤز يوواسيندان‌.
دوز دوركي‌، اورادا اؤز وطنيندير،
اؤز باغين‌، اؤز باغچان‌، اؤز چمنيندير
دوز دوركي‌، اورادا گولور سعادت‌
گولورو اينسانلار، گولور طبيعت‌
لاكين‌ بر باد اولموش‌ بو غملي‌ ديار
بو پوزغون‌ دره‌لر، دومانلي‌ داغلار
ستم‌ زنجيرينه‌ باغلانان‌ اللر
حقي‌ پامال‌ اولموش‌ اوبالار ـ ائللر
سودونو امديگين‌ آغ‌ ساچلي‌ آنا
يولونو گؤزله‌ين‌ آلا گؤز سونا
هاميسي‌ ـ هاميسي‌ گؤز تيكميش‌ سنه‌
هر اؤز مللتينين‌ دردين‌ بيلنه‌
بو سؤنوك‌ دودمان‌ سنيندير، سنين‌
سنه‌ گؤز تيكميشدير ايندي‌ وطنين‌
ظلمته‌ اوغراميش‌ بو پوزغون‌ ديار
بابكلردن‌ قالميش‌ سنه‌ ياديگار.
دوگوش‌ مئيدانيدير، اينديليك‌ وطن‌
سن‌ده‌ او مئيدانين‌ بير عسگريسن‌
قاچما بو دعوادان‌، قاچما بو دوودان‌
قاچما سنگريندن‌، قاچما بولوودان‌.
ووروش‌ اؤز خلقينله‌ سن‌ده‌ يان‌ ـ يانا
قير، تؤك‌ دوشمانلاري‌ مرد ـ مردانا
قوو اؤز وطنيندن‌ اشغالچيلاري‌
هر استعمارچيني‌، هر ظلمكاري‌،
قورخما، دوگوشلرده‌ آخسادا قانون‌
ياخود دوداغيندان‌ چيخسادا جانين‌
دايان‌ قوي‌ دوشمنلر تار و مار اولسون‌
سنين‌ ده‌ وطنين‌ بختيار اولسون‌
دوغسون‌ قيزيل‌ گونش‌، آچيلسين‌ سحر
سنين‌ده‌ ائللرين‌ اولسون‌ بختور
گول‌ آچسين‌ دوزلرده‌ سونبول‌ ـ شلاله‌
قوروسون‌ تيكانلار، گؤيرسين‌ لاله‌.
بوتون‌ كهنه‌ دونيا اود توتسون‌ يانسين‌
آزادليق‌ بايراغي‌ شن‌ دالغالانسين‌.
***
قوجامان‌ تبريزي‌ بوروموش‌ دومان‌
يوزمينلر اينساني‌ سارسيدير حيرمان‌.
بوتون‌ دودكشلرده‌ بوغولمومش‌ نفس‌
هئچ‌ بير سيويستوودان‌ چيخمايير بير سس‌
سوسوب‌ چاليشقانليق‌، دايانيب‌ زحمت‌
بوتون‌ هر طرفي‌ بورويوب‌ دهشت‌.
قارالديب‌ گؤيلري‌ ظلمون‌ غباري‌
ياغيب‌ يئر اوزونه‌ فلاكت‌ قاري‌
بوتون‌ كارگر الي‌ قوينوندا
معيشتين‌ آغير يوكو بوينوندا
قاليب‌ كوچه‌لرده‌ سفيل‌ سرگردان‌
كسيب‌ آمانيني‌ ايشسيزليك‌، حيرمان‌
كندچي‌ كروانلاري‌ توتموش‌ يوللاري‌
گلير هر طرفدن‌ اينسان‌ قاتاري‌
يانيخليقا دوشموش‌ يازيق‌ اوبالي‌
چاريق‌ ـ پتاوالي‌، ييرتيق‌ چوخالي‌
بوتون‌ وار - يوخونو دالينا آلميش‌
چيپلاق‌ اوشاغلارين‌ يانينا سالميش‌
سئل‌ كيمي‌ آخيشير شهره‌ هر ياندان‌
آرا هشتريدن‌، آرا موغان‌دان‌.
***
هر قاپيدا بير جوت‌ چيگني‌ توربالي‌
گؤز ياشي‌ آخيدير، ديله‌نير چؤره‌ك‌
سويوق‌ آلازلايير لوت‌ بدنلري‌
سوموك‌ سيزيلدايير، قووشور كوره‌ك‌.
گرمخنالاردا اؤلوم‌ قوخويور
آجليق‌ اينسانلارا كفن‌ توخويور.
***
گئجه‌دير، هر يانا كؤچوب‌ قارانليق‌
بوتون‌ طبيعتي‌ دونداريب‌ سويوق‌
كولك‌ وييلدايير، بوران‌ اووسه‌نير
سانكي‌، گؤيدن‌ يئره‌ كافور اله‌نير.
بير مزار كيميدير بوتون‌ كاينات‌
طبيعت‌ بورونوب‌ قاردان‌ آغ‌ حيات‌
يولون‌ قيراغيندا چكيبدير قاتار
بير سيرا كله‌مه‌ ـ كؤتور داخمالار
هانسيسيندان‌ ايسه‌ سولغون‌ بير ايشيق‌
بويلانير ائشيگه‌ توستو قاريشيق‌.
(آغير آدديم‌ لارلا ياريرام‌ قاري‌
ايرليله‌ييرم‌، داخمايا ساري‌)
ايشيغين‌ قارشيسي‌ كسيلير بير آن‌
چيخير ايچريدن‌ مفلوك‌ بير اينسان‌
قانشاردا دايانير جانسيز هئيكلي‌
قارشيما اوزانير دامارلي‌ الي‌:
ـ رحم‌ ائت‌، منه‌ آغا! ياماندير حاليم‌
بير هفته‌دن‌ چوخدور آجدير عياليم‌
(دئيه‌ن‌ بير قوجادير، آخيدير ياشين‌
شرميندن‌ يوخاري‌ قالديرمير باشين‌)
هارادانسا گلير سيزيلتي‌ سسي‌
بير ييغين‌ اينسانين‌ حزين‌ ناله‌سي‌
گئجه‌نين‌ باغريني‌ يارير ناله‌لر
قونور خاطيريمه‌ آغير بير كدر.
ايچه‌ريم‌ آليشير، باغريم‌ اودلانير
روحوم‌ شعله‌ چكير، اوره‌گيم‌ يانير.
باخديقجا بو محروم‌، سفيل‌ اينسانا
ايچيمده‌ نفرتدن‌ قوپور فيرتانا.
نفرت‌ تانريلارين‌ پوچ‌ رؤياسينا
بو كور قورولوشون‌ شوم‌ دونياسينا
دوشونورم‌، كيمدير بو دوشگون‌ سفيل‌
قوجا اكينچيدير، ديلنچي‌ دگيل‌.
***
هله‌ اللريندن‌ گئتمه‌ميش‌ اونون‌
اوراغين‌، شنه‌نين‌ ايلليك‌ قاباري‌
هئچ‌ زامان‌ يوخودا گؤرمه‌ميش‌ اونو
سحر گونشينين‌ ايلك‌ شعالاري‌
***
دوشونورم‌ كيمدير بو محكوم‌ اينسان‌
اودور روزو وئرن‌، او دور يارادان‌
«منه‌ رحم‌ ائله‌يين‌»، دئيه‌ او ديللر
سووالا آچيلان‌ بو قابار اللر
سويوقدان‌ تيتره‌ين‌ او معصوم‌ اوشاق‌
بينوشه‌يه‌ دؤنموش‌ او لاله‌ ياناق‌
او، سعادتلي‌ بير رحمت‌ اليدير
وطن‌ غنچه‌سيدير، وطن‌ گولودور.
اونوندور بو عالم‌، اونوندور جهان‌
اونون‌ امگيله‌ ياشايير اينسان‌
باغريما باسيرام‌ دوشگون‌ قوجاني‌
اؤپورم‌ الينين‌ قابارلاريني‌
حؤرمتله‌ اليني‌ اليمه‌ آليب‌
محبت‌ قولومو بوينونا ساليب‌
ـ دئمه‌ احسان‌ ائله‌، رحم‌ ائله‌ منه‌
من‌ كي‌ وارليغيمي‌ بورجلويام‌ سنه‌.
سنيندير حياتيم‌، يئديگيم‌ چؤره‌ك‌
سنيمدير كؤكسومده‌ چيرپينان‌ اوره‌ك‌
سنيندير ايليگيم‌، سنيندير قانيم‌
سنيندير وارليغيم‌، سنيدير جانيم‌.
سنين‌ زحمتيندير مني‌ يارادان‌
سنين‌ محنتيندير مني‌ اويادان‌.
بو، گونشدن‌ آيدين‌ بير حقيقتدير
اينسانين‌ وارليغي‌ سنه‌ منتدير.
او، قابار اللركي‌، قاپ‌ ـ قارا يانميش‌
او يورغون‌ گؤزلر كي‌، غمدن‌ اوسانميش‌
او، قارا قويلانان‌ دونموش‌ آياقلار
كؤمور تك‌ قارالان‌ يانميش‌ دوداقلار
بوتون‌ كئچيرديگين‌ او قارا گونلر
اوره‌گيني‌ سيخان‌ آغير دوگونلر
دميرچي‌ خانادا دؤگدوگون‌ دمير
بوتون‌ مشقتله‌ سوردوگون‌ عؤمور
ايستيسي‌ جيسميني‌ يانديران‌ گونش‌
شوملاديغين‌ يئرلر، درديگين‌ كولش‌
ايشيغيندا بوغدا سووردوغون‌ آي‌
عؤمرونو چورودن‌ ياز، پاييز، قيش‌، ياي‌
قولونا باغلانان‌ ايپلرين‌ يئري‌
تورپاغا تؤكدوگون‌ آلنينين‌ تري‌
اوزه‌رينده‌ كله‌ك‌ قوردوغون‌ داغلار
اكيب‌ بئجرديگين‌ صفالي‌ باغلار
هاميسي‌ ـ هاميسي‌ شاهيددير كي‌، من‌
سنه‌ منتدارام‌ دوغولان‌ گوندن‌.
***
بوتك‌ من‌ دگيلم‌، دونيا بيلير كي‌
سن‌ بشريته‌ روزي‌ وئرنسن‌
اينان‌ كي‌، حياتين‌ اوجاغي‌ سؤنور
اگر سن‌ اكمه‌سن‌، سن‌ ايشله‌مه‌سن‌.
***
قوجا ساكيت‌ ـ ساكيت‌ باخير اوزومه‌
سونرادا چاتيلير آغارميش‌ قاشي‌
نه‌لر دوشونورسه‌ سؤزلريمدن‌ او
معنالي‌ ـ معنالي‌ ييرغانير باشي‌.
***
ـ نه‌ دئييرسن‌ اوغول‌، كسيلميش‌ چارام‌
بير كره‌ اوزولموش‌ هر ياندان‌ اليم‌
هاني‌ امگيمين‌ قدريني‌ بيلن‌
دونيانين‌ ظلموندن‌ بوكولموش‌ بئليم‌.

نه‌لر چكمه‌ميشدير بلالي‌ باشيم‌
نه‌ لر اوخوموشام‌، نه‌لر چالميشام‌
بودور حياتيمين‌ سون‌ سرانجامي‌
ديوارلار ديبينده‌ مه‌لر قالميشام‌.

منه‌ بو دورانين‌ وفاسي‌ بودور
بير عؤمور مشقت‌، عاقبت‌ سؤوال‌
70 ايل‌ چاليشماق‌، 70 ايل‌ زحمت‌
آخيرسي‌ اولموشدور بوينوما وبال‌.

هانسي‌ گون‌ عؤمرومده‌ من‌ شاد اولموشام‌
گونوم‌، بختيم‌ كيمي‌، قارالميش‌ هر آن‌
70 ايل‌ چاليشديم‌، چوخ‌ جفا چكديرم‌
بيرجه‌ خوش‌ ساعتدن‌ تاپماديم‌ نيشان‌.

ـ ياددان‌ چيخارميشسان‌ بس‌ او بير ايلي‌؟
منله‌ بير سنگرده‌ ياتان‌ زاماني‌؟
يوخسا اونودموشسان‌ اوخوش‌ گونلري‌
اوخوشبخت‌ حياتي‌، او شن‌ دؤوراني‌؟

ـ اوخ‌، دئمه‌! تاريخين‌ قارانليغيندا
او ايل‌ بير آي‌ ايدي‌، دوغدودا باتدي‌
عؤمور چيچكلندي‌ آنجاق‌ بير باهار
لاكن‌، گوللريني‌ ياناغين‌ ساراتدي‌.

قرنلر ظلمتدن‌، دوماندان‌ سونرا
بير گونش‌ دوغدو، بير ايل‌ ياز اولدو
لاكن‌، اويگانه‌شن‌ باهارين‌دا
بير قيزيل‌ گول‌ قدر عؤمرو آز اولدو

خلق‌ حكومتينين‌ شن‌ دؤورانيندا
آنجاق‌ بيز آنلاديق‌ عؤمرون‌ لذتين‌
دئديك‌: آخشاميميز سحره‌ دؤندو
اليندن‌ قورتارديق‌ ظلمون‌، ذلتين‌

دئمه‌ غصبكارين‌ قارا كينه‌سي‌
اوحياتي‌ بيزه‌ قويماياجاقميش‌
دئمه‌ اكديگيميز اوميد زميسين‌
قولدورلار اود ووروب‌ يانديراجاقميش‌.

رضاخان‌ اوغلونون‌ زيان‌كار الي‌
اوحياتي‌ بيزه‌ قالا قويمادي‌
او قودوز، ميليونلار ايران‌ خلقينين‌
قانيني‌ بوسبوتون‌ سوردو، دويمادي‌.

ـ يوخ‌ آتا، داريخما، بو قارا دؤوران‌
بو توستو، بو دومان‌، بو قار، بو بوران‌
چوخ‌ چكمز، ايشيق‌ بير باهارا دؤنر
يئنه‌ده‌ حياتين‌ گلشني‌ گولر.

ياتار قارلي‌ قيشين‌ سويوق‌ يئللري‌
آچار شن‌ باهارين‌ قيزيل‌گوللري‌
بيزيمدير گله‌جك‌، بؤيوك‌ گله‌جك‌
تاریخ‌ جلادلارا باش‌ اگمييه‌جك‌
***
بئش‌ ميليون‌ زحمتكش‌ محروم‌ اينسانا
دئمك‌ «نجات‌ تاپميش‌» آذربايجانا
رضاخان‌ اوغلونون‌ ظولوم‌ تحفه‌سي‌
فلاكت‌ تحفه‌سي‌، اؤلوم‌ تحفه‌سي‌

وطني‌ بورويوب‌ قانلي‌ بير دهشت‌
سارسيدير خلقيمي‌ آجليق‌، فلاكت‌
كسير نفسلري‌ سونگو، زندان‌ دار
تيكيليب‌ دوداقلار، باغلانيب‌ قوللار.
***
لاكن‌، تاريخ‌ بويو بو بؤيوك‌ ديار
تسليم‌ اولماميشدير و اولماياجاق‌.
دوغما تورپاغيمدا قودوز دوشمانا
اگر يئر وارديرسا، مزار اولاجاق‌.

دؤنمز ايگيتلرين‌ هر شرايطده‌
مبارزه‌سينين‌ ادامه‌سي‌ وار.
شانلي‌ فرقه‌ميزين‌ سوسدورولمايان‌
قورتولوش‌ نغمه‌سي‌، ايلهام‌ سسي‌ وار.

قانلي‌ دوداقلاردا سؤزلر قانليدير
ديلكلرده‌ قاندير، اوركلرده‌ قان‌
جلوو گميريري‌ قان‌ آلماق‌ دييه‌
هر يئريندن‌ دوران‌، هر باش‌ قالديران‌.

يوردوم‌، اودلار يوردو، آذربايجاندير
مردليگين‌ آلينماز محكم‌ قالاسي‌
يوردوم‌ باش‌ اگمه‌ميش‌ اسكندرلره‌
گلمه‌ميشدير يئره‌ ايگيت‌ آرخاسي‌.

يوردوم‌، بابكلرين‌ ياديگاريدير
هر تولكو بورادان‌ باج‌ آپارانماز
ائليمين‌ غضبي‌ طغيانا گلسه‌
اسلانلار اليندن‌ جان‌ قورتارانماز.

ظالم‌، ساغ‌ باش‌ گورا آپارا بيلمز
اوغرو چيراغينين‌ اولماز ايشيغي‌
اگري‌ ايلان‌ تئزراق‌ گولله‌يه‌ گلر
دوشماني‌ بوغاجاق‌ اؤز قارانليغي‌.

چكمه‌سي‌ ماميزلي‌، اگري‌ پاپاقلي‌
اوز ـ گؤزو پودرالي‌، چيگني‌ ياراقلي‌
دانيشاندا مين‌ جور عشوه‌لر ساتان‌
هر اؤتن‌ قادينا بير قاش‌ ـ گؤز آتان‌
شاهليق‌ قوشونون‌ « دون‌ كيشوتلاري‌ »
تولك‌ تولكولري‌، قوجا قوردلاري‌
باش‌ آپارمياجاق‌ آذر يوردوندان‌
ارنلر يوردوندان‌، ارلر يوردوندان‌.
***
گوناهسيز تؤكولن‌ ناحاق‌ قانلارين‌
هر داملاسيندان‌ بير بابك‌ قالخاجاق‌
طوفانلار قوپاجاق‌ ائل‌ غضبيندن‌
دوشمانين‌ گؤزونه‌ شيمشك‌ چاخاجاق‌.

قانا باتميش‌ ظالم‌ اللره‌ قارشي‌
قالخاجاق‌ ائللرين‌ انتقام‌ الي‌
سون‌ ظفر شبهه‌سيز كوتله‌لريندير
غالب‌ گله‌جكدير خلقين‌ املي‌.

گئجه‌ هر نه‌ قدر اوزون‌ اولسادا
سحر آچيلاجاق‌، گونش‌ دوغاجاق‌
بو سؤز داها بوگون‌ افسانه‌ دگيل‌
«ايشيق‌ قارانليغي‌ بير گون‌ بوغاجاق‌»

داراديقجا گونش‌ ساري‌ تئللرين‌
گئده‌جك‌ سهندين‌ باشينين‌ قاري‌
كل‌ چيچكلر اوسته‌ اينجي‌ سپه‌جك‌
دومانلي‌ داغلارين‌ بوز بولوتلاري‌.

يئنه‌ يوردوموزا باهار گله‌جك‌
سولغون‌ گوللريميز يئنه‌ گوله‌جك‌
تاريخ‌ جلادلارا باش‌ اگميه‌جك‌
بيزيمدير گله‌جك‌، بؤيوك‌ گله‌جك‌

 

+  87/07/08     ائلچی  |