|
آپاردیلار گولومی - ائیله دیله ر ظولومی- نه قویدولار دانیشام - نه کسدیله ر دیلیمی
|
روباعيلر – باياتيلار - سهنده مکتوب- بوز چيچگي قارا یازی - اووچو جئیران - وولکانا دوندوم
روباعيلر
گلمه ز گؤزومه ذرره جه دونيا منيم اولسا،
دولماز اوره ييم كاسه سي دريا منيم اولسا،
شيريني ده، لئيلاني ده، عوذراني ده بيللاه
وئرره م سوروسويله ن سيزه شيوا منيم اولسا.
عوقباني وئرين زاهيده، دونيا منه بسدير،
كٶوثر نه دي، بو ساغر-ي صهبا منه بسدير،
جنتده ده، طوباده ده واللاهي گؤزوم يوخ،
بير ديلبر-ي خوش قامت-ي رعنا منه بسدير.
ائي سرو-ي سهي، قامتي طوبادن آليبسان،
سرخوش باخيشي نرگيس-ي شهلادن آليبسان،
يوخ! نرگيس-ي جادو ده بو افسونو باجارماز،
بو سئحري، بو افسانه ني شيوادن آليبسان.
ديوانه كؤنول گؤر نئجه لئيلايه وورولدو،
هر گون يئني بير لٶعبت-ي رعنايه وورولدو،
صنعان كيمي بير عٶمر اوزون تورپاغا قويدو،
آخيرده آتيب دينيني ترسايه وورولدو.
حوسنون باغينا سئيره واران گولشني نئيله ر،
سونبول نه يه لازيمدير اونا، سوسني نئيله ر،
سؤيله رله كي، باخماز سنه، من سؤيلهره م: البت،
مين عاشيق-ي ديلخسته سي واردير، مني نئيله ر؟!
باياتيلار
سهنديم اووچو گؤزله ر،
ياي قاشلار، اووچو گؤزلر.
بوردا بير مارال گؤردوم،
اوتوروب اووچو گؤزله ر.
سهندين داشلارينا،
چيخايديم باشلارينا،
گؤزلري منه باخماز،
وورولدوم قاشلارينا.
سهندين باشي قاردي،
گون گئچدي، باش آغاردي،
هاميني ياد اؤلدوردو،
مني اؤلدوره ن ياردي.
سهند ديله ر ياز گلسين،
قيش تؤكه نسين، ياز گلسين،
كؤنلوم ياري آرزيلار،
قلم گؤتور ياز گلسين.
سهنديم، گؤل اييليدير،
يار مندن گيلئيليدير،
گول اوزوندن اؤپموشه م،
دوداغيم گؤل اييليدير.
سهندين ايچي اوددو،
باشيمي دومان توتدو،
يار اؤزون اينصاف ائيله،
ايلقارين كيم اونوتدو؟
يار منه قاش- گؤز آتدي،
سودومه شكر قاتدي،
دوداقلاريندان اؤپدوم،
دوداغيم بالا باتدي.
گول درديم بوداغيندان،
بال آخير دوداغيندان،
آغزيم دولوب شهد ايله،
اؤپموشه م دودغيندان.
آی چيخيب غمگين- غمگين،
چن بوريوب دؤوره سين،
اولدوزلارين ايتيريب،
تك قاليب منيم تكين.
سهندده قوزو مله ر،
آغ سينه، شوخ ممه لر،
عاغليمی باشدان آلدي،
باشيما گتدي نهلر.
كؤينه يي آغ ميشميشا،
داغلار چاتيب باش- باشا،
ائله بيل بولود آلتدان،
آي چيخيب قوشا- قوشا.
ترلانين سار آلماسي،
ياريم آسار آلماسي،
آيريليق درديندندير،
رنگيمين سارالماسي.
سهند´ه م، ممه قانلي،
ديش قانلي، ممه قانلي.
ممه ني قانلي قووون،
اولسا دا قمه قانلي.
داغلارين قيزي جئيران،
اوتلا يارپيزي جئيران،
كؤنول آج قوردا دؤنه ر،
گؤرنده قوزو جئيران.
آغاجادا گول بوداغي،
جئيران اوتلار بوداغي.
يار مني آتدي، گئتدي،
نئجه چكيم بو داغي؟
اوبا كؤچه ر داغ قالار،
گول سولار، بو داغ قالار،
دغلاري سئللر اويار،
اورهكده كي داغ قالار.
¤ بولوت قاراچورلو (سهند)
************************
بختيار وهاب زاده «سهنده مکتوب» :
قارداش عيني دردي قارداشلاريلا
اؤ آجي فرياد لار شيرين نفسلر
منيم ده كؤلومون آهي نالهسي
قارداشيم تبربزدن گلن بو سسلر
باكي نين سسي دير باكي نين سسي
دئييرسن ياري يا بؤلوننلري
درديني دونيادا بير بيلمه ين يوخ
بيزده بولوشموشوق آنجاق بودردي
اوجا كورسولردن بير سؤيلهين يوخ
ييخلار گريدن اتيلي ئين
تكاني ياراداق اؤزوموز گرهك
يئنهده اولارين (همن خاك) اگر
بييز اؤز ايچيميزدن ايته لنمهسك
خيردا تپهلري سئللر اوياندا
اسهر بو حملهيه داغلاردا زاغ زاغ
بيز اؤز اؤز در ديميزه آغلاماياندا
بيزيم يئريميزه كيم آغليياجاق؟
گوناهكار توتماياخ بوردا هئچ كيمي
آيريلديق بيز غونچه غونچه
چوخ واقت اؤزوميزي به يه نمه ميشديك
بيز دئديك فيلان كسه گرهك اوخشاياك
ياندي اؤز باغريميز فيلكير چشمه ميز
اؤزگه باغلاريني سووارديق آنجاق
سالديق اؤزوموزي اؤزوموز گؤزدن
كؤليله اويناديق ال چكيب كؤزدن
كؤلگهلر نور آلدي شفقيميزدن
گونش بيزيم اولدو سحر اؤزگهنين
هله تانيمايير دويمايير بيزي
اؤز شهريم منيم اؤز كنديم منيم
كيمسهدن اومماياق طالعيميز
اؤزوموزدن اومماق سهنديم منيم...
شئعر - بوز چیچگی
گلدي چپيش كيمي شن، شيطان، ورهوو
نازلانا-نازلانا اوزومه باخدي.
الده نئچه پيتا بوز چيچگي، او-
گوللري هوسلن گولدانا تاخدي.
«بونلاري يادگار ساخلارسان مندن»
دييه-گؤيرچين تك پيرلادي، گئتدي.
غمزهسي اوخ كيمي دگدي سينمدن،
اوو ايكن اووچوسون اوولادي، گئتدي.
گولداندا پيتالار قالدي بير زامان
گوللري قورودو، تؤكولدو بير-بير
منيمسه ايچيمي دوغرادي هجران:
«بونازين، ادانين معناسي نهدير؟»
او، سئللر اوزونده اوزن بير گولون،
پيتاسيندا آچان گوله اوخشاردي.
هر آن بو دهشتلي طالعين، يولون،
لوهمه دالغالاري باغرين اوغاردي.
ياردا-ياراشيقدا پريلر كيمين،
پئشهسي ياراماز ديولره خدمت
قوينو بختهورليك اوجاغي لاكن
نصيبي قارا گون، قسمتي حسرت.
او، سرت قايالارين قوزو جيراني،
قورشونلو، پيچاقلي شهرده دوستاق.
بير قارين منتلي چؤرك قرباني،
هر گئجه بير قوردون ائوينده قوناق.
عشقه، محبته سوسوز اورهگي،
گاه ايكييه باغلي گاه، اوچه باغلي،
اميدي، آرزيسي، عشقي، ديلگي،
بيلمز نهيه باغلي، لاپ هئچه باغلي.
مني بير دفعهليك آتيردي اگر،
گئدنده گول نيه وئردي يادگار؟
بيلميردي، بيلميردي، بيلميردي مگر
گول نه قدر عمر ائدر، نه قدر ياشار؟!
اونا سؤيلهمهديم، دئمهديم نهدن
دريلن چيچكدن يادگار اولماز.
يوزده گؤزتلهسن، يوزده سو وئرسن،
كؤكوندن آيريلان سارالار، قالماز.
نه بيليم، بلكهده، او، آج مارالين
گماني بو گوله گليرميش تكجه.
بيرده ياريمازا نه يارجي -يارين
صاباحي او نئجه دوشونسون، نئجه؟
صاباحسيز گئچركن گونو هميشه،
كدرلر عمرليك، شادليقلار بير آن
صاباحدان نه اوموب-كوسهجكدير، نه
سحري سيخينتي، آخشامي حرمان.
شنليكلر، شادليقلار، دئييش-گولوشلر،
اونا بير اؤتري سازاق كيمي ايدي.
ييخيق اورهگينده، سئوگي، سئويشلر،
آنجاق بير گئجهليك قوناق كيمي ايدي.
بير زامان دالينجا دولانديم خسته،
يئره-گؤيه زنجير سالديم، تاپماديم.
آختارديم، قويماديم داشي داش اوسته،
هر ياندان سوراغين آلديم، تاپماديم.
گون كئچدي، آي كئچدي، ايلده قورتاردي،
غميني كؤنلومدن آتا بيلمهديم.
منيمده سارامي سئللر آپاردي،
ندنسه اليندن توتا بيلمهديم.
اؤزو ايتدي باتدي، دوماندا، چنده،
گولوده قورودو، تؤكولدو-اولسون،
غميني يادگار ساخلارام منده،
غم كي، چيچك دگيل سارالسين-سولسون.
اونودان دگيلم دردين، نيسگيلين،
سهند طاقتي وار منده ده قاللام.
شرينين اؤزوتك غميده شيرين
گئديبسه مهريمي غمينه ساللام.
***
دونن قار ياغيردي، باخديم، باغچا، باغ
سون يارپاقلارينيدا تؤكوب ساچميشدي.
يالينجيق پيتالار اسيردي زاغ-زاغ،
لاكن، بوز چيچگي چيچگ آچميشدي.
بير آندا ائله بيل عالم دگيشدي،
دومانلار دانيشدي، سس گلدي چندن.
ايچيمه سسلردن ولوله دوشدو،
«بونلاري يادگار ساخلارسان مندن»
يئنه يوماقلانان آرزيم، ديلهگيم،
آچيلدي حسرته، غمه دولاشدي.
سازكيمي چاليندي يانان اورهگيم،
الهاميم فيشقيردي، نغمهلر داشدي.
بوز چيچگي منيم سئوگي چيچگيم،
آلقيش بو دؤزومه، ايلقارا آلقيش.
شاختايا، بورانا كيم دؤزرميش، كيم؟
سنده گؤر نه درين معنا وارايميش!
قيزين اورهگيمين اودونا، قيزين،
سن منيم عشقيمين سون باهاريسان.
او گناهسيز قيزين، پناهسيز قيوين،
خزاندا گول آچان يادگاريسان.
سني اورهگيمه اكيرم باري،
كؤكسومده گؤك ساليب بوداق آتاسان.
ياغديقجا باشيما زمانه قاري،
هي چيچك آچاسان، چيچك آچاسان.
تهران ـ بهمن 1350
¤ بولوت قاراچورلو (سهند)
************************
پرستاريم،
شفقت باجيم،
بري گلگيل.
من خستهخانايا گيرركن،
اوزاديليركن تخت اوسته،
سنه دئديلر: بو خسته،
عصريميزين بؤيوك شاعيرلريندن بيرديدير
بئله دگيل؟
اگنيندهكي آغ خالات تك
تميز اولان او مهربان اورهگينله
سن دينلهدين بو تانيتماني
چونكو، سؤزلرينه مطلق اينام بسلهديگين
اؤزونه درين حؤرمت قويدوغون
ان بؤيوك حكيم ايدي
بو سؤزون سؤيلهيهني.
سن بو سؤزه ايناندين مهربان قيز.
خستهوي محبتله، حرمت ايله قورودون.
يادگار ساخلاماقچين،
بير شعر ده اوندان ديلهدين.
اؤلومون فيرتانالي دنيزينده بوغولانلارا،
اوميد ماياغي كيمي گؤرونن اولدوز،
منه قولاق آس،
گل، ايندی سنله،
بؤ «بؤيوك» شاعيردن دانيشاق:
او، سنين
پاك محبتلريني ايتيرميهجك.
سنه اورهگيندن جوشان بير شعر ده يادگار وئرهجك.
سن اونون وئرديگي شعري
امتنانلا آلاجاقسان،
افتخار و هيجانلا بير چوخلارينا دا اوخوياجاقسان.
طيفيل قيز!
كيمسه سنين بو «بؤيوك» شاعيريوي
تانيماياجاق!
يازديقلاريني دا نه سن، نه ده اؤزگهلري
اوخوماياجاق!
سنه اونون آديني،
باشقا آدامدان داها ائشيتديگيني
سؤيلهيهجك كيمسه نه
بو ايسه سنه،
بير سرّ، بير معما اولاجاق، شبهه سيز:
«- آخي بونو منه دانيشان حكيم،
يالان دانيشان آدام دگيل، هرگز!»
بير داها قولاغيوي منه گتير،
سني راحاتلاييم زاواللي قيزيم!
سنين او اينانديغين حكيم،
يالانچي دگيلدير، هرگز!
بو « قارا يازي » شاعيرين آنجاق،
آدي دا، اؤزو ده،
شعری ده، سؤزو ده.
دانيشديغي ديلينه گؤره،
ياساقدير، ياساق!
¤ بولوت قاراچورلو (سهند)
************************
اووچو باخيشلارين ايلديريم كيمي،
شاخديقجا جانلاري كوله دؤندهرير.
كيمسهني اؤلدورسه، ياخسادا كيمي،
منه حيات وئرير، اميد گؤسترير.
كؤنول قوشلارينا ساللانيب باخماز،
اسلان شكارينا چيخيب بو جئيران.
طرلاندا اوخوندان جان قورتارانماز،
يايووا، اوخووا، اؤزووه قوربان.
اوخووا گلندن زاواللي سينه،
اورك قان ايچينده ال ـ آياق چالير.
او، ظالم گؤزلردن يالواريم كيمه،
يولسوز نه ديل قانير، نه تانري تانير.
عشقينله كوكلنن بو شاعير كؤنلوم،
بير سازا دؤنوبدور، مضرابي سنسن.
چال گولوم، چال گولوم اليوه دؤنوم،
قويما، بو سحركار ساز، دوشهسسدن.
شعريمين پريسي، شعريمين قيزي،
گئتمه نظريمدن، گئتمه اؤنومدن.
قارنليق گئجهمين سنسن اولدوزو،
بختيمين اولدوزو باتار، سن گئتسن.
شيشمك باخيشلارين شاخدير اوستومه،
شاخدير، قوي اود آلسين بو سؤنوك اوجاق،
مني يانديرماقدان قورخما، چكينمه،
من يانسام، يوردوموز ايشيقلاناجاق.
سهند سينهسيدير، دلي جيرانيم،
ايچريسين اودلا، ائشيگين اودلا.
قوي عشق آتشينده آليشيم، يانيم،
اوجاغين حؤرمتي اودلادير، اودلا!
تهران فروردين 1351
¤ بولوت قاراچورلو (سهند)
************************
اوخودوم ديرچلديم آياغا قالخديم
شيشمك اولوب چاخديم
ولكانا دؤندوم
بولود تك كيشنه ديم سئل اولوب آخديم
كؤكسو داغ دالغالي اومانا دؤندوم
وارليغيمي دانانا قلبزنلره
يامان ياخالاشديم يامان ووروشديم
يالان پالانلارين تاپشيرديم يئله
حاقسيزليغا قارشي يامان ووروشديم
اورهك سؤزلريمي حاق سؤزلريمي
قايا كيمي دوشمن كؤكسينه ووردوم
قصبكارا جومورد بابالار كيمي
گاه قان قوسدوربان گاه قان اوتوردوم
اليمدن زينهارا زارا گلنله
كؤپك كوشگوتيلر ايت بيراخديلار
حاق سوزيمه جاواب وئرمه ينلر
قدره قوللانيب غمه تاخديلار
گوجوم گوجلرينه چاتانماديقدا
هر طرفدن مني دوره له ييبلر سونگونو بؤيريمه سانجيب آديما
وطنسيز دئديلر نهلر دئديلر
يئنه ده داغلار كيمي دوردوم دايانديم
نه چكينديم نه ده چاشديم
محكمهلريني ايلنجه سانديم
دنيز كيمي جوشدوم كوكرهديم داشديم
آياغي كوندلي قوللاري باغلي
سسيمي اوجالتديم آچديم ديليمي
اورهيي قوربالي سينهسي داغلي
دئديم هر درديمي هر نيسگيليمي
چوخ ياخشي بيليرسيز فيريلداقچيلار
من نه وطنسيزم نه ده گؤبه لك
دوغما ديياريم وار بؤيوك ائليم وار
منيمدير هم كئچميش هم ده گله جك
¤ بولوت قاراچورلو (سهند)
************************
بو توپراغدا بو دياردا
اسيرلردن اسيرلهره
السيزلري تالامايام
تؤپوردؤيون يالامايان
ديللرينه يالان گلمهز
حق يولوندان اوز چئويرمز
ظولمكارا بونيين ايمهز
داليسيني دوشمن گؤرمهز
ديشي اصلان
قوچ ايريلر
قافلان كيمي
يووا سالميش
بو داغلارين يايلاقلارين
جيران قاچار اولاقلارين
تورپاغلاري قاريشيقدير
بابالارين تورپاغيلاي